Nəml surəsi — Ayə 27

Söz izahı:

• سَنَنظُرُ — "nəzər salacağıq, araşdıracağıq" deməkdir. Burada sözün həqiqi mənasında gözlə baxmaq deyil, diqqətlə yoxlamaq, doğruluğunu müəyyən etmək mənasında işlənmişdir.
• أَصَدَقْتَ — "doğru danışdınmı?" mənasındadır; yəni gətirdiyin xəbərdə həqiqətən sadiqmisan?
• مِنَ الْكَاذِبِينَ — "yalançılardan" deməkdir; yəni bu xəbərdə yalan uyduranlardan biri oldunmu?

Ayənin təfsiri:

Süleyman peyğəmbər (əleyhissəlam) hudhud quşunun Səba əhli və onların hökmdarı barədə gətirdiyi xəbəri eşitdikdən sonra ona belə dedi: "Sənin bu xəbərini diqqətlə araşdıracağıq — görək sən doğru danışdın, yoxsa bu işdə yalançılardan biri oldun."

Süleyman (əleyhissəlam) bu sözləri ilə həm peyğəmbərlik hikmətinə uyğun olaraq xəbəri yoxlamadan qəbul etmədiyini göstərdi, həm də ədalətli hökmdar olduğunu ortaya qoydu. O, sadəcə inanmaqla kifayətlənmədi, xəbərin doğruluğunu araşdırmaq qərarına gəldi. Bu, bizim üçün gözəl bir dərsdir: eşitdiyimiz hər bir xəbəri dərhal qəbul etməməli, onun doğruluğunu araşdırmalıyıq. Xüsusilə böyük qərarlar qəbul edərkən tələm-tələsik hərəkət etməmək, əksinə, təmkinlə və diqqətlə yoxlamaq lazımdır.

Bu ayə həm də göstərir ki, Süleyman (əleyhissəlam) hudhudu təhqir etmədi, onu qovmadı, əksinə, ona fürsət verdi — "gedək görək doğru danışdınmı?" dedi. Bu, İslam əxlaqının gözəl nümunəsidir: insanlara qarşı yumşaq davranmaq, onları dinləmək və haqsız yerə ittiham etməmək.

Allahın kəlamı bizə öyrədir ki, həqiqət həmişə araşdırma ilə üzə çıxar. Qurani-Kərim bizə həm fərdi, həm də ictimai həyatda ədalətli, təmkinli və araşdırıcı olmağı tövsiyə edir. Bu ayəni düşünərək oxuyan hər bir mömin qəlbində belə bir qərar verməlidir: "Mən də eşitdiyim xəbərləri yoxlamadan qəbul etməyəcəyəm, həmişə həqiqəti araşdıracağam." Bu, həm dünyada bizi yanlışlardan qoruyar, həm də axirətdə bizi doğrularla birgə edər.