Ан-Намль сүрөсү — Аят 27

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سَنَنظُرُ (сананзуру): «Биз карап көрөбүз, текшеребиз» деген мааниде. Бул жердеги «назар» — ой жүгүртүп, акыйкатты текшерүү маанисиндеги көз караш.
• أَصَدَقْتَ (асадақта): «Сен чындык айттыңбы?» деген суроо.
• أَمْ (ам): «же» деген байламта, эки варианттын бирин тандоо үчүн.
• الْكَاذِبِينَ (ал-каазибийн): «жалганчылардан» деген сөздүн көптүк түрү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Сулайман пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) удод кушунан Саба жеринин эли жөнүндө жана алардын күнгө сыйынып жаткандыгы тууралуу кабарды уккандан кийин, ага мындай деди: «Биз сенин айтканыңды текшерип көрөбүз — чындык айттыңбы же жалганчылардан болдуңбу?»

Бул жерде Сулайман пайгамбардын (а.с.) акылдуулугу жана акыйкатты текшерүүгө болгон камкордугу көрүнүп турат. Ал кабарды дароо эле кабыл кылбастан, анын чындыгын текшерүүнү чечти. Бул — башкаруучунун, пайгамбардын жана ар бир акылдуу адамдын туура жолу: маалыматты текшербей туруп, ага ишенбөө жана анын негизинде чечим кабыл албоо.

Ошондой эле бул аяттан Сулайман пайгамбардын (а.с.) өзүнүн жардамчысына, ал тургай кичинекей кушка да болгон мамилесинин сыпаттуулугу байкалат. Ал аны шылдыңдабастан, орой мамиле кылбастан, тескерисинче, анын сөзүн угуп, текшерүүнү чечти. Бул — чоң адеп-ахлактын жана жакшы мамиленин үлгүсү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Чындыкты текшерүү — ар кандай кабарды, маалыматты текшербей туруп кабыл кылбоо керек. Бул Исламдын илимге жана акыйкатка болгон мамилесин көрсөтөт.
• Адилеттүүлүк — бирөөнү жалганчы деп айыптоодон мурун, анын сөзүнүн чындыгын текшерүү зарыл.
• Жакшы мамиле — кичинекей жана алсыз жандыктарга да сыпаттуу, урматтуу мамиле кылуу — ыймандуу адамдын белгиси.
• Акылдуу башкаруу — жетекчи адам маалыматты текшерүүгө, акыйкатты издөөгө жана адилеттүү чечим кабыл алууга милдеттүү.
• Илимге үндөө — Ислам дини илимди, изилдөөнү жана акыйкатты издөөнү колдойт. Бул аят аркылуу ар бир мусулман текшерүүгө, ой жүгүртүүгө жана акыйкатты табууга чакырылат.

Бул аят бизге Исламдын акыйкатты, адилеттикти жана илимди жогору баалаарын көрсөтөт. Ошондуктан ар бир адамды бул диний жолго чакырып, анын сулуулугун жана акылдуулугун көрүүгө үндөйбүз.