Ан-Намль сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اذْهَب: кет, бар деген мааниде.
• بِكِتَابِي: менин катым менен.
• فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ: аларга (катты) таштап бер, жеткир деген мааниде.
• تَوَلَّ عَنْهُمْ: алардан четтеп кет, бир четке чегин деген мааниде.
• فَانظُرْ: анан кара, байка деген мааниде.
• مَاذَا يَرْجِعُونَ: алар эмне жооп кайтарышат, эмне деп жооп беришет деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Сулайман пайгамбар (алайхис-салам) алдына келген кабарды угуп, ага ынанабы же жокпу, аны текшерүүнү чечти. Ошон үчүн ал кичинекей кушка — кыдыкка — мындай деп буйрук кылды: «Менин ушул катымды алып, Саба элине — Балкис ханшайымга жана анын коомуна — жеткир. Катты аларга таштап бер, анан алардан бир четке чегинип, бирок алардын сүйлөшкөнүн уга тургандай жакын жерде туруп, алардын кат тууралуу эмне деп жооп берээрин, кандай мамиле кылаарын байкап көр».

Башкача айтканда, Сулайман пайгамбар кыдыкка катты жеткирүүнү гана эмес, ошондой эле алардын реакциясын — катты кабыл алышабы, каршы чыгышабы, эмне деп жооп беришерин — көзөмөлдөп, байкап келүүнү тапшырды. Бул анын акылдуулугун, иштерди так текшерүүгө болгон көңүл бурганын көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акылдуулук жана тактык: Сулайман пайгамбар кабарды текшербей туруп иш кылган жок. Бул бизге ар кандай маалыматты текшерип, акыл менен иш кылууну үйрөтөт.
• Дааватта акылдуу ыкма: Кат жазып, аны жеткирүү жана жоопту күтүү — бул чакыруунун (дааваттын) натыйжалуу жолу. Бул бизге адамдарды исламга чакырганда акылдуу, сылык жана натыйжалуу ыкмаларды колдонууну үйрөтөт.
• Кичинекей жандыктын да чоң ишке жарашы: Аллах Таала кыдык сыяктуу кичинекей кушту улуу пайгамбардын буйругун аткарууга жаратты. Бул Аллахтын кудуретинин чексиздигин жана ар бир жандыкка өз ордунда пайдалуу иштерди берээрин көрсөтөт.
• Бийлик жана жоопкерчилик: Сулайман пайгамбар өз бийлигиндеги иштерди көзөмөлдөп, жоопкерчиликти сезип иш кылды. Бул бизге жоопкерчиликтүү болууну жана иштерди көзөмөлдөөнү үйрөтөт.
• Исламдын акыл-эс дини экендиги: Бул аят исламдын тек гана ибадат эмес, ошондой эле акыл-эс, пландоо, текшерүү жана акылдуу башкаруу дини экендигин көрсөтөт. Бул адамдарды исламга кызыктырат жана анын тереңдигин, акылдуулугун таанытат.