Аль Имран сүрөсү — Аят 134

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• السَّرَّاء: Байлык, молчулук, ден соолук, кубаныч сыяктуу жагымдуу, оңой мезгилдер.
• الضَّرَّاء: Жакырчылык, оору, кыйынчылык, кайгы-капа сыяктуу оор, кыйын мезгилдер.
• الْكَاظِمِينَ: Ичине жутуп, басып, кармап тургандар. Бул сөз «كظم» тамырынан алынган болуп, толтура толгон нерсени оозунан байлап, ичине кармап туруу дегенди билдирет.
• الْغَيْظ: Ачуу, каар, ичи кипкен ыза.
• الْعَافِينَ: Кечирүүчүлөр, кечирим кылуучулар.
• الْمُحْسِنِينَ: Жакшылык кылуучулар, иш-аракеттерин эң жакшы деңгээлде аткаргандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала такыба адамдардын, б.а. Анын буйруктарын аткарып, тыюуларынан тыйылган пенделеринин мыкты сапаттарын баяндайт. Алар:

— Байлык-молчулук болгондо да, жакырчылык-кыйынчылык болгондо да Аллахтын жолунда мал-мүлкүн сарп кылышат. Бакубат турмушта берешендик кылуу жеңил, бирок кыйынчылык убагында да колундагы аз нерсесин бөлүшүү — бул чыныгы жоомарттыктын белгиси.

— Ачуусу келгенде ачуусун ичине жутуп, басып турушат. Аларда кек алууга, жазалоого күчү жетсе да, нафсине эркин бербей, сабыр кылышат. Бул — чоң эрдик жана жүрөк тазалыгынын белгиси.

— Өздөрүнө зулум кылган адамдарды кечиришет. Кечирүү — бул алсыздык эмес, тескерисинче, күчтүү жана асыл жандын белгиси. Алар кек сактабай, кечирим кылуу менен жүрөктөрүн таза кармашат.

Аллах Таала ушундай сапаттарга ээ болгон, жакшылыкты эң кооз деңгээлде аткарган адамдарды жакшы көрөт. Бул аятта айтылган сапаттар — бейишке алып баруучу асыл ахлактардын негизи.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

— Ислам дини адамды байлыгына карап эмес, ахлагына жана жүрөгүнүн тазалыгына карап баалайт. Бай да, кедей да Аллахтын алдында бирдей — маанилүүсү жүрөктүн берешендиги жана тазалыгы.

— Бул аят аркылуу Ислам бизди күнүмдүк турмушта жолугуучу кыйынчылыктарга сабыр кылууга, ачууну басууга жана кечиримдүү болууга үйрөтөт. Бул сапаттар коомдо тынчтык, ынтымак жана сүйүү орнотот.

— Кечирүү жана жакшылык кылуу — Аллахтын сүйүүсүнө жетүүнүн жолу. Ким Аллахтын сүйүүсүн кааласа, мына ушул аятта айтылган сапаттарды өзүнө сиңириши керек.

— Ислам — бул жөн гана ибадат эмес, ошондой эле жүрөктү тарбиялоо, мүнөздү оңдоо дини. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнүн жүрөгүн тазалап, Аллахтын сүйгөн пенделеринин катарына кошулууга умтулушу мүмкүн.