સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 134

1. શબ્દોના અર્થ:

• يُنفِقُونَ: ખર્ચ કરે છે, દાન આપે છે.
• السَّرَّاءِ: સુખ-સમૃદ્ધિ, આરામ અને સગવડનો સમય.
• الضَّرَّاءِ: તકલીફ, ગરીબી અને મુશ્કેલીનો સમય.
• الْكَاظِمِينَ: ગુસ્સાને ગળી જનારા, પોતાના ગુસ્સાને કાબૂમાં રાખનારા.
• الْغَيْظَ: ગુસ્સો, ક્રોધ.
• الْعَافِينَ: માફ કરનારા, છોડી દેનારા.
• الْمُحْسِنِينَ: ભલાઈ કરનારા, સદાચારી લોકો.

1. આયતનો તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એવા મુત્તકી (પરહેજગાર) લોકોની ઓળખ આપે છે જેઓ જન્નતના વારસદાર છે. તેમની ખાસિયતો આ પ્રમાણે છે:

પહેલી ખાસિયત: તેઓ અલ્લાહના માર્ગમાં પોતાની દોલત ખર્ચ કરે છે — ભલે તેમની પાસે સુખ-સમૃદ્ધિ હોય કે તંગી અને મુશ્કેલી હોય. સારા સમયમાં દાન આપવું સહેલું છે, પણ મુશ્કેલીના સમયમાં પણ ખર્ચ કરવો — એ જ સાચી સખાવત અને અલ્લાહ પરના ભરોસાની નિશાની છે.

બીજી ખાસિયત: તેઓ ગુસ્સાને ગળી જાય છે. જ્યારે તેમના દિલ ગુસ્સાથી ભરાઈ જાય અને બદલો લેવાની તાકાત પણ હોય, તો પણ તેઓ પોતાના ગુસ્સાને કાબૂમાં રાખે છે અને સબર કરે છે. આ માત્ર નબળાઈ નથી, પણ આત્મ-સંયમ અને ઈમાનની મજબૂતી છે.

ત્રીજી ખાસિયત: તેઓ લોકોની ભૂલો માફ કરે છે — ખાસ કરીને તેમના પર જુલમ કરનારાઓને પણ માફ કરી દે છે. જ્યારે તેમની પાસે બદલો લેવાની શક્તિ હોય, ત્યારે માફ કરવું એ ઉચ્ચ નૈતિકતા અને દિલની ઉદારતાની ચરમ હદ છે.

આ બધા ગુણો એટલે કે દાન, ગુસ્સા પર કાબૂ અને માફી — આ સૌ ઈહસાન (ભલાઈ)ના ભાગ છે. અને અલ્લાહ તઆલા ઈહસાન કરનારાઓને ખૂબ પ્રેમ કરે છે. અલ્લાહનો પ્રેમ એ સૌથી મોટી કામયાબી છે, જેના પર જન્નત અને અલ્લાહની નજદીકી હાંસિલ થાય છે.

1. આ આયતમાંથી ફાયદા અને શીખ:

• દાનની ફઝીલત: સુખમાં પણ અને તકલીફમાં પણ અલ્લાહના માર્ગમાં ખર્ચ કરવું એ મુત્તકીની નિશાની છે. આપણે પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે દાન આપવાની આદત પાડવી જોઈએ, ભલે થોડું જ હોય.
• ગુસ્સા પર કાબૂ: ગુસ્સો શેતાન તરફથી છે. જે વ્યક્તિ ગુસ્સાને ગળી જાય છે, અલ્લાહ તેને ખૂબ પસંદ કરે છે. ગુસ્સાના સમયે ચૂપ રહેવું, પાણી પીવું અને અલ્લાહનું નામ લેવું — આ સુંન્નત છે.
• માફ કરવાની ઉદારતા: જે માફ કરે છે, અલ્લાહ તેની ઈજ્જત વધારે છે. માફ કરવું એ નબળાઈ નથી, પણ સૌથી મોટી તાકાત છે. જે બીજાને માફ કરે છે, અલ્લાહ તેને કયામતના દિવસે માફ કરશે.
• **અલ્લાહન