آل عمران سۈرىسى — ئايەت 72

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• طَائِفَةٌ: بىر گۇرۇھ، بىر جامائەت.
• أَهْلِ الْكِتَابِ: كىتاب ئەھلى، يەنى يەھۇدىي ۋە ناسارالار.
• وَجْهَ النَّهَارِ: كۈندۈزنىڭ باشلىنىشى، ئەتىگەن ۋاقتى.
• آخِرَهُ: كۈندۈزنىڭ ئاخىرى، كەچ ۋاقتى.
• يَرْجِعُونَ: قايتىدۇ، يەنى ئىسلامدىن يېنىۋالىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە يەھۇدىيلارنىڭ مۇسۇلمانلارنى ئىماندىن شەككە چۈشۈرۈش ئۈچۈن قىلغان مىكىر-ھىيلەسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئۆزئارا مەسلىھەتلىشىپ مۇنداق دېدى: ئەتىگەندە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان قۇرئانغا ئىشەنگەن بولۇپ، كەچتە ئۇنى ئىنكار قىلىڭلار. بۇنىڭ مەقسىدى شۇكى، مۇسۇلمانلار ئۇلارنىڭ ئىمان كەلتۈرۈپ ئاندىن كاپىر بولغانلىقىنى كۆرۈپ، «بۇلار ئەھلى كىتاب، ئۇلار بىزنىڭ ئەھلى كىتابتىن ئەڭ بىلىملىك كىشىلىرى، ئەگەر ئۇلار ئىسلامدىن قايتقان بولسا، دېمەك ئىسلام ھەق ئەمەس» دەپ شەككە چۈشۈپ، ئۆزلىرىمۇ ئىسلامدىن يېنىۋالىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئىنتايىن رەزىل ۋە مەكرىلىك پىلانى ئىدى. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۇلارنىڭ سۈيقەستىنى ئاشكارىلاپ، مۇئمىنلەرنى ئاگاھلاندۇردى.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى ھەق دىن بولغاچقا، دۈشمەنلەرنىڭ ھەر قانداق مىكىر-ھىيلەسى ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. ئاللاھ تائالا ئۆز دىنىنى قوغدايدۇ.
• مۇئمىنلەرگە ئەھلى كىتابنىڭ ھەر قانداق ھەرىكىتىگە ھوشيار بولۇش، ئۇلارنىڭ سۆز-ھەرىكەتلىرىگە ئالدانماستىن، ئىماندا مۇستەھكەم تۇرۇش لازىم.
• كىشىلەرنىڭ ئەمەلىگە قاراپلا ھۆكۈم چىقارماسلىق، بەلكى ھەقىقەتنى تەكشۈرۈپ بىلىش كېرەك. ئەگەر بىرەر كىشى ئىماندىن قايتسا، بۇ ئۇنىڭ شەخسىي ئەمەلى، ئىسلامنىڭ ھەقلىقىغا دەخلى يەتكۈزەلمەيدۇ.
• قۇرئان كەرىم ھەقىقەتنى ئاشكارىلاپ، مۇئمىنلەرنىڭ قەلبىنى تىنچلاندۇرىدۇ ۋە ئۇلارغا يۆل-يورۇق بولىدۇ.