آل عمران سۈرىسى — ئايەت 73

سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ﴿وَلَا تُؤْمِنُوا﴾: "ئىشەنمەڭلار، ئىمان كەلتۈرمەڭلار" دېگەن مەنىدە.
• ﴿إِلَّا لِمَن تَبِعَ دِينَكُمْ﴾: "پەقەت سىلەرنىڭ دىنىڭلارغا ئەگەشكەن كىشىلەرگىلا" دېگەن مەنىدە.
• ﴿الْهُدَى﴾: "ھىدايەت، توغرا يول" دېگەن مەنىدە.
• ﴿الْفَضْلَ﴾: "ئەلپاز، مەرھەمەت، ياخشىلىق" دېگەن مەنىدە.
• ﴿وَاسِعٌ﴾: "كەڭ، ھەممىنى قاپلىغۇچى" دېگەن مەنىدە.
• ﴿عَلِيمٌ﴾: "ھەممىنى بىلگۈچى" دېگەن مەنىدە.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت يەھۇدىيلارنىڭ مۇسۇلمانلارغا قارشى سۆزلىرىنى ھېكايە قىلىدۇ. ئۇلار ئۆزئارا: "پەقەت ئۆز دىنىڭلارغا ئەگەشكەن كىشىلەرگىلا ئىشىنىڭلار، باشقىلارغا ئىشەنمەڭلار" دەپ، ھەقىقەتنى يوشۇرۇشقا ۋە باشقىلارنىڭ ئىمان كەلتۈرۈشىنى توسۇشقا ئۇرۇنغان. ئۇلار يەنە: "مۇسۇلمانلارغا بىلىم ئۆگەتمەڭلار، ئەگەر ئۇلار سىلەرگە ئوخشاش بىلىمگە ئېرىشسە، ئۇلار سىلەردىن ئۈستۈن بولۇپ قالىدۇ ياكى قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا سىلەرگە قارشى دەلىل كەلتۈرۈپ، سىلەرنى يېڭىدۇ" دەپ قورققان.

ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا: "ئى پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ھەقىقىي ھىدايەت ئاللاھنىڭ ھىدايىتىدۇر، ئاللاھ خالىغان كىشىنى توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ. ئاللاھنىڭ ئەلپازى ۋە مەرھەمىتى پەقەت بىر ئۈممەتكە خاس ئەمەس، بەلكى ئۇنىڭ ئىلكىدە بولۇپ، خالىغان بەندىسىگە بېرىدۇ. ئاللاھنىڭ ئەلپازى كەڭدۇر، ئۇ ھەممە ئىنسانلارنى قاپلايدۇ، ۋە ئۇ ھەر بىر كىشىنىڭ نىيىتىنى ۋە ئەمەلىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر" دەپ ئېيتىشىنى بۇيرۇغان.

ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

1. ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا: ئىنسانلارنىڭ ئىمان كەلتۈرۈشى ياكى كەلتۈرمەسلىكى پەقەت ئاللاھنىڭ ئىرادىسىگە باغلىق. بىز ۋەزىپىمىز ئىسلامنى تەشۋىق قىلىش، نەتىجىنى ئاللاھقا تاشلاش.
2. ئاللاھنىڭ ئەلپازى چەكسىز: ئاللاھنىڭ مەرھەمىتى ۋە ئەلپازى ھەر قانداق بىر ئۈممەتكە ياكى گۇرۇپپىغا خاس ئەمەس. ئۇ خالىغان بەندىسىگە ئىمان، بىلىم ۋە ياخشىلىق ئاتا قىلىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئۇنىۋېرساللىقىنى ۋە ھەممە ئىنسانلارغا ئوچۇق ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
3. ھەسەت ۋە مەنپەئەتچىلىكتىن ساقلىنىش: يەھۇدىيلارنىڭ باشقىلارنىڭ ياخشىلىققا ئېرىشىشىدىن قورقۇشى ۋە ھەسەت قىلىشى بىزگە ساۋاق. بىز باشقىلارنىڭ ياخشىلىقىغا خۇشال بولۇشىمىز ۋە ئىسلامنى ھەممە ئادەمگە يەتكۈزۈشكە تىرىشىشىمىز كېرەك.
4. ئاللاھنىڭ ئىلمى ۋە ھېكمىتى: ئاللاھ ھەممىنى بىلگۈچى ۋە ھېكمەتلىك زاتتۇر. ئۇ كىمگە ئەلپاز قىلىشنى ۋە كىمنى ھىدايەت قىلىشنى ئوبدان بىلىدۇ. بىز ئاللاھنىڭ ھېكمىتىگە ئىشىنىشىمىز ۋە تەسلىم بولۇشىمىز كېرەك.
5. ئىسلامنىڭ ئوچۇقلىقى ۋە كەڭ قورساقلىقى: ئىسلام ھەممە ئىنسانلار ئۈچۈن ئوچۇق دىن بولۇپ، ھەر قانداق ئىنسان ئىسلامغا كىرەلەيدۇ ۋە ئاللاھنىڭ ئەلپازىغا ئېرىشەلەيدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ گۈزەللىكى ۋە ئۇنىۋېرساللىقىنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ ھىدايەت ۋە ئەلپازىنىڭ مەنبەسى ئىكەنلىكىنى، ھەمدە ئىسلامنىڭ ھەممە ئىنسانلارغا ئوچۇق ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. بىز ئاللاھنىڭ ئەلپازىغا ئىشىنىپ، ئىسلامنى تەشۋىق قىلىش ۋە باشقىلارنىڭ ياخشىلىقىغا خۇشال بولۇشىمىز كېرەك.