Ahzob surasi — Oyat 49

Kalimalarning ma'nolari:

• Nakah – nikoh akdi qilmoq, turmushga olmoq.
• Tamas – yaqinlik qilmoq, jinsiy aloqa qilmoq.
• Idda – ayolning eri vafot etgani yoki ajrashganidan so‘ng kutishi lozim bo‘lgan muddat.
• Tamti'u – hadya bermoq, sovg‘a qilmoq, moddiy ta’minlamoq.
• Sarahan jamilan – go‘zal, yaxshi tarzda qo‘yib yuborish, ozor bermasdan ajralish.

Tafsir:

Ey Allohga va Uning Rasuliga iymon keltirgan, Uning amrlariga amal qilgan mo‘minlar! Qachonki mo‘min ayollarni nikohingizga olib, keyin ularga yaqinlik qilmasdan oldin taloq qilsangiz, unda sizlar uchun ularning zimmasida hisoblanadigan hech qanday idda yo‘q. Chunki ularning bachadonlari pok ekani ayon bo‘lib, homiladorlik ehtimoli yo‘qdir. Shuning uchun ularni qo‘yib yuborishda kutish muddati talab qilinmaydi. Ammo sizlarga ularni moddiy jihatdan ta’minlash, ularning ko‘ngillarini taskinlash uchun o‘z imkoniyatingiz darajasida hadya berish — mut’a (sovg‘a) qilish buyuriladi. Agar ularga mahr belgilangan bo‘lsa, yarim mahri beriladi; agar mahr belgilanmagan bo‘lsa, imkoniyatga qarab mut’a beriladi. So‘ngra ularni ozor bermasdan, yaxshi muomala bilan, hurmat-ehtirom bilan qo‘yib yuboringlar. Bu — ularning qalblarini ezishdan saqlaydigan, ikki tomon o‘rtasida adovat va nizo paydo bo‘lishining oldini oladigan go‘zal ajralishdir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Islom dini ayollarga nihoyatda g‘amxo‘r bo‘lib, ularning his-tuyg‘ularini e’tiborga oladi. Talog‘i tushgan ayolning qalbiga ozor yetkazmaslik uchun unga moddiy ta’minot berishni buyuradi.
2. Islomdagi idda hikmati — naslning pokligini ta’minlash va oilaviy munosabatlarni aniq qoidalarga bog‘lashdir. Bu esa musulmon jamiyatida oila mustahkamligini ta’minlaydi.
3. Islom dini har qanday munosabatda ham go‘zal muomala, rahm-shafqat va adolatni talab qiladi. Ajralishda ham ozor bermaslik, hurmatni saqlash — islom axloqining yuksak namunasidir.
4. Ushbu oyat musulmonlarni o‘zaro munosabatlarda hamisha ezgulik va yaxshilikni ustun qo‘yishga, hatto ajralish paytida ham insoniylikni yo‘qotmaslikka chorlaydi. Bu esa jamiyatda o‘zaro mehr-muhabbat va tinchlikni mustahkamlaydi.