Аль-Ахзаб сүрөсү — Аят 73

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لِّيُعَذِّبَ — азап берүү, жазалоо үчүн.
• الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ — эркек жана аял мунафыктар (эки жүздүүлөр): ичинен каапырлыкты жашырып, сыртынан Исламды көрсөткөндөр.
• الْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ — эркек жана аял мушриктер: Аллахка башка нерселерди шерик кылгандар.
• وَيَتُوبَ — тообосун кабыл кылуу, кечирүү.
• غَفُورًا — көп кечирүүчү.
• رَّحِيمًا — эрекше мээримдүү, ырайымдуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адам баласына аманатты (диний милдеттерди жана жоопкерчиликти) жүктөдү. Бул аманатты көтөрүүнүн натыйжасында адамдар эки топко бөлүнөт: бирөөлөр ага кыянаттык кылып, экинчилери аны таза аткарат. Ошондуктан Аллах эки жүздүү эркектерди жана эки жүздүү аялдарды, ошондой эле Аллахка шерик кошкон эркектерди жана аялдарды — алардын аманатты сактабаганы, келишимди бузганы жана ыймандын ордуна куфрду, ыкыластын ордуна эки жүздүүлүктү тандаганы себептүү — азапка тартат. Ал эми ыймандуу эркектер менен ыймандуу аялдарга кечирим кылат, тооболорун кабыл алат жана аларды ырайымына бөлөйт. Анткени алар аманатты жакшылап көтөрүп, ага бекем болушту. Аллах күнөөлөрүнө тообо кылган пенделерин кечирет, ырайымдуулугу менен аларга мээрим кылат. Ошентип, бул аят адамдардын эркин тандоосу аркылуу алардын акыбети аныкталарын көрсөтөт: ким аманатты сактаса — сыйлыкка, ким кыянаттык кылса — жазага татыктуу болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы: Бул аят Аллахтын адилеттүү экенин жана анын менен катар эле чексиз ырайымдуу экенин көрсөтөт. Ким күнөө кылса, өзү жооп берет; ким тообо кылса, Аллах аны кечирет. Бул ар бир адамга үмүт берет — канчалык күнөөкөр болсо да, тообо эшиги ачык.
• Ыймандын баалуулугу: Ыймандуу эркектер менен аялдар аманатты аткарганы үчүн Аллахтын кечиримине жана ырайымына жетишет. Бул ыймандын артыкчылыгын жана анын акыбетин көрсөтөт.
• Жоопкерчилик сезими: Ар бир адам өз аманаты үчүн жооптуу. Бул адамды өзүнүн иш-аракеттерин ойлонууга, жакшылыкка умтулууга чакырат.
• Тообонун маанилүүлүгү: Аллах тообо кылгандарды кечирет. Бул адамды күнөөдөн кайтып, Аллахка бет бурууга шыктандырат.
• Исламдын кең пейилдиги: Ислам адамдарды эки жүздүүлүктөн жана шерик кошуудан сактанып, чын ыкылас менен ыймандуу болууга үндөйт. Ал эми ким чын жүрөктөн келсе, Аллах анын тообосун кабыл алат. Бул Исламдын адамзатка болгон мээримин жана кечиримдүүлүгүн ачык көрсөтөт.