Saba surasi — Oyat 27

Kalimalarning ma'nolari:

• أَرُونِي – Menga ko'rsating, dalil va hujjat bilan isbotlang.
• أَلْحَقْتُم – (Allohga) qo'shdingiz, sherik qildingiz.
• شُرَكَاءَ – Sheriklar, (ibodatda) tenglashtirganlar.
• كَلَّا – Yo'q, unday emas, bu noto'g'ri.
• الْعَزِيزُ – G'olib, qudratli, hech kim Uning ustidan g'olib kela olmaydigan.
• الْحَكِيمُ – Dono, har ishni hikmat bilan qiluvchi.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), ularga ayting: "Menga o'sha Allohga sherik qilib olganlaringizni ko'rsating-chi? Dalil va hujjat bilan isbotlanglar-chi, ular qandaydir narsa yaratganmi yoki biror narsaga qodirmi?" Ular bunga hech qachon dalil keltira olmaydilar. Chunki ularning sherik deb ataganlari – butlar, sanamlar yoki o'liklar – hech narsaga qodir emaslar. Yo'q, ish ular tasavvur qilganiday emas! Allohning sherigi yo'qdir. U yolg'iz o'zi ibodatga loyiqdir. U – الْعَزِيزُ (g'olib va qudratli)dir, Uning hukmiga hech kim qarshi chiqa olmaydi va Uning azobidan hech narsa qutqara olmaydi. U – الْحَكِيمُ (dono)dir, Uning har bir so'zi, har bir amali va butun olamni boshqarishi hikmatga asoslangandir. Uning mulkida Uning tengi bo'lishi qanday mumkin bo'lsin?!

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga tavhid (yakkaxudolik) e'tiqodini mustahkamlashni va har qanday shirkdan saqlanishni o'rgatadi. Alloh taoloning sherigi yo'qligi – islom dinining poydevoridir.
2. Insonga o'z e'tiqodi va amallarida dalil va hujjatga asoslanishi lozimligi o'rgatiladi. Alloh taolo bizni aql va tafakkurga chorlaydi, xurofot va asossiz taqliddan qaytaradi.
3. Allohning aziz (g'olib) ekani mo'minlarga quvvat bag'ishlaydi – ular faqat Allohdan qo'rqadilar va Ungagina suyanadilar. Hech bir kuch ularni Allohning himoyasidan mahrum qila olmaydi.
4. Allohning hakim (dono) ekani mo'minlarga sokinlik va ishonch baxsh etadi – ular biladilarki, Allohning har bir hukmi, har bir qarori eng buyuk hikmat bilan qilingandir. Shuning uchun ular taqdirga rozi bo'lib, har ishda Allohga tavakkal qiladilar.
5. Bu oyat insonni tafakkurga chorlaydi: agar butlar va sanamlar hech narsaga qodir bo'lmasa, nega ularga ibodat qilish kerak? Aql-idrok egasi faqat yaratuvchi, qudratli va dono Zotga ibodat qiladi.