یس سۈرىسى — ئايەت 8

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَغْلَالًا (ئەغلال): غۇل، كىشەن، زەنجىر. بۇ يەردە ئادەمنىڭ قولىنى بوينىغا چىرماشقان زەنجىرنى كۆرسىتىدۇ.
• الْأَذْقَانِ (ئەزقان): ئەزقان، يەنى ئىيەكنىڭ ئاستى، ئىككى ئىڭەكنىڭ بىرلەشكەن جايى.
• مُقْمَحُونَ (مۇقمەھۇن): باشلىرىنى يۇقىرى كۆتۈرۈشكە مەجبۇر بولغانلار، كۆزلىرىنى تۆۋەن قارىتالمايدىغانلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە كاپىرلارنىڭ ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماي، ئىماندىن يۈز ئۆرۈگەن ھالەتلىرىنى سۈرەتلەپ بېرىدۇ. ئۇلار خۇددى بويۇنلىرىغا زەنجىر تاقالغان، قوللىرى بويۇنلىرى بىلەن بىرگە ئىيەكلىرىنىڭ ئاستىغا چىرمىلىپ قالغان كىشىلەرگە ئوخشايدۇ. بۇنداق كىشىلەر باشلىرىنى يۇقىرى كۆتۈرۈشكە مەجبۇر بولىدۇ، ئىيەكلىرىنى تۆۋەن قارىتالمايدۇ، كۆزلىرىنىمۇ تۆۋەن سۈرەلمەيدۇ. ئۇلار ھەر قانداق ياخشىلىقتىن توسۇلۇپ قالغان، ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدىغان، ھىدايەتكە يېتەلمەيدىغان كىشىلەرگە ئوخشايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىماندىن يۈز ئۆرۈش ۋە ھەقىقەتنى رەت قىلىش ئادەمنى روھىي جەھەتتىن غۇل-كىشەنگە ئوخشاش بىر ھالەتكە چۈشۈرۈپ قويىدۇ. ئۇنداق كىشى ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدۇ، ياخشىلىققا يېتەلمەيدۇ، ھەتتا ئۆز باشىنى ئۆزى باشقۇرالمايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئادالەتلىك جازاسىدۇر — كىمكى ھەقىقەتنى ئۆز ئىختىيارى بىلەن رەت قىلسا، ئاللاھ ئۇنىڭ قەلبىنى تېخىمۇ قاتتىقلىتىپ قويىدۇ.

ئەي ئىنسان! ئويلىنىپ باققىن: سەن ئاللاھنىڭ بەرگەن ئەقلىڭ، كۆزۈڭ، قۇلاقىڭ ۋە قەلبىڭ بىلەن ھەقىقەتنى تونۇيالامسەن؟ ئەگەر سەن بۇ نېئمەتلەرنى ئاللاھنى تونۇش ئۈچۈن ئىشلەتسەڭ، قەلبىڭ نۇرغا تولىدۇ، روھىڭ ئەركىن بولىدۇ. ئەمما ئەگەر سەن ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈسەڭ، ئۇنداقتا بۇ ئايەتتە سۈرەتلەنگەن غۇل-كىشەنلىك ھالەتكە چۈشۈپ قالىسەن. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان، ئىمان نۇرى بىلەن يورۇتۇلغان قۇللاردىن قىلسۇن!