Сад сүрөсү — Аят 7

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ — "акыркы дин" же "мурунку дин". Бул жерде алардын ата-бабаларынын дини, б.а. өздөрү эң акыркы деп эсептеген дин маанисинде.
• اخْتِلَاقٌ — "ойдон чыгарылган нерсе", "жасалма", "калп". Бирөөнүн өзүнөн ойлоп тапкан сөзү дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Курайштын башчылары жана чоңдору элди өздөрүнүн эски ишениминен кайтпоого чакырып, мындай дешти: "Биз Мухаммад айтып жаткан бул нерсени — Аллахтын жалгыздыгын жана акырет күнүн — ата-бабаларыбыздын дининде да, Иса пайгамбардын дининде да уккан эмеспиз. Бул болсо ойдон чыгарылган калп, Мухаммад аны өзүнөн ойлоп тапкан сөз гана. Анын максаты — башчылыкка жетүү жана үстөмдүк кылуу."

Алар бул сөздөрү менен элди адаштырып, чындыкты жашырууга аракет кылышты. Бирок алар өздөрүнүн ата-бабаларынын дининде да, мурунку пайгамбарлардын окууларында да Аллахтын жалгыздыгы жөнүндөгү чакырык бар экенин билишчү же билүүгө тийиш эле. Алар муну "калп" деп атап, чындыкты четке кагышты.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ислам — адамзат тарыхындагы эң байыркы жана туура жол. Бардык пайгамбарлар адамдарды Аллахтын жалгыздыгына чакырган. Демек, тоо-ташты, бут-сөңгөктү сыйынуу эмес, жалгыз Аллахка ибадат кылуу — бул адамзаттын түпкү муктаждыгы.
• Адамдар кээде чындыкты "жаңы" же "калп" деп четке кагышат, бирок чындык эч качан эскирбейт. Ислам — бул адам баласынын жаратылышына шайкеш келген туура жол.
• Ислам динге чакырганда эч кандай дүйнөлүк пайда же бийлик үчүн эмес, Аллахтын ыраазылыгы үчүн чакырат. Пайгамбарыбыз Мухаммад (с.а.в.) бул чакырык үчүн көп кыйынчылыктарга дуушар болгон, бирок эч качан байлык же бийлик талап кылган эмес.
• Чындыкты издеген адам ата-бабасынын жолун сокур туурабай, акыл менен ой жүгүртүп, туура жолду табууга аракет кылышы керек. Ислам — акылга жана табиятка шайкеш келген дин.