سوره زمر — آیه 7

معانی واژگان:

• تَزِرُ: بار گناه را بر دوش کشیدن.
• وازِرَةٌ: نفسِ گناهکار.
• وِزْر: گناه و بار سنگین.
• ذاتِ الصُّدور: آنچه در درون سینهها و دلها پنهان است؛ یعنی نیتها و رازهای درونی.

تفسیر آیه:

ای مردم! اگر به پروردگارتان کفر بورزید و به او ایمان نیاورید و پیامبرانش را پیروی نکنید، بدانید که خداوند از شما بینیاز است و به ایمان شما هیچ نیازی ندارد؛ بلکه این شمایید که به او نیازمندید. کفر شما هیچ زیانی به خداوند نمیرساند، بلکه زیان آن تنها به خود شما بازمیگردد. با این حال، خداوند هرگز برای بندگانش کفر را نمیپسندد و آنان را به کفر فرمان نمیدهد؛ زیرا او پاک و منزّه است و هرگز به زشتی و ناپسندی امر نمیکند. بلکه برای بندگانش شکر نعمتهایش را میپسندد و آنان را به ایمان و سپاسگزاری فرا میخواند.

و اگر شکرگزار باشید و به او ایمان آورید، خداوند شکر شما را میپسندد و پاداش آن را به شما عطا میکند، زیرا شکرگزاری سبب رستگاری و سعادت شماست. همچنین بدانید که هیچکس بار گناه دیگری را بر دوش نمیکشد و هر کس تنها در برابر اعمال خود مسئول است. سپس بازگشت همه شما به سوی پروردگارتان است و در آن روز، او شما را از آنچه در دنیا انجام میدادید آگاه میسازد و بر اساس آن پاداش یا کیفر میدهد. بهراستی که خداوند به رازهای درون سینهها و آنچه در دلها پنهان است، کاملاً آگاه است و هیچ چیز بر او پوشیده نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

1. خداوند بینیاز مطلق است و عبادت و ایمان ما هیچ سودی به او نمیرساند؛ بلکه این خود ما هستیم که به ایمان و عبادت نیازمندیم تا به سعادت برسیم.
2. خداوند با وجود بینیازی، از روی لطف و کرم، کفر را برای بندگانش نمیپسندد و آنان را به راه هدایت دعوت میکند؛ این نشانه محبت و رحمت بیپایان اوست.
3. شکرگزاری از نعمتهای الهی، نهتنها مایه خشنودی خداوند است، بلکه سبب رشد و برکت نعمتها و رسیدن به فلاح و رستگاری میشود.
4. عدالت الهی اقتضا میکند که هر کس تنها مسئول اعمال خود باشد؛ بنابراین نباید گناه دیگران را بهانه کنیم و از مسئولیت خود شانه خالی کنیم.
5. آگاهی کامل خداوند از درون و نیتهای ما، ما را به پاکسازی قلب و خلوص نیت دعوت میکند و یادآور این است که هیچ عملی، حتی پنهانی، از دید او پوشیده نیست.