سوره زمر — آیه 6

معانی کلمات:

• نَفْسٍ وَاحِدَةٍ: یک جانِ واحد، یعنی حضرت آدم علیه‌السلام.
• أَنْعَام: چهارپایان اهلی (شتر، گاو، گوسفند و بز).
• أَزْوَاج: هشت جفت (نر و ماده) از چهار نوع حیوان.
• ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ: سه تاریکی (تاریکی شکم، تاریکی رحم، تاریکی مشیمه/جفت).

تفسیر آیه:

ای مردم! خداوند شما را از یک انسان واحد (آدم) آفرید و سپس همسرش (حوّا) را از جنس خودش خلق کرد تا مایه آرامش او باشد. همچنین برای شما از چهارپایان، هشت جفت (نر و ماده) از شتر، گاو، گوسفند و بز آفرید تا از آنها بهره‌مند شوید. سپس خداوند شما را در شکم مادرانتان مرحله به مرحله می‌آفریند: ابتدا نطفه، سپس خون بسته، آنگاه گوشت جویده‌شده، بعد استخوان‌ها، و در نهایت جنین کامل — همه این مراحل در میان سه پرده تاریک (شکم، رحم و جفت) صورت می‌گیرد که هیچ‌کس جز او از آن آگاهی ندارد.

این خدایی که چنین آفرینش شگفت‌انگیزی دارد، پروردگار شماست و فرمانروایی مطلق جهان هستی از آنِ اوست. هیچ معبود برحقی جز او وجود ندارد. پس چگونه از عبادت او روی می‌گردانید و به سراغ موجوداتی می‌روید که هیچ توانایی آفرینش ندارند؟ آیا عقل سلیم اجازه می‌دهد که خالق این همه نعمت را رها کنید و به سراغ مخلوقات ناتوان بروید؟

فواید و پیام‌های آیه:

1. یگانگی نژاد بشری: همه انسان‌ها از یک پدر و مادر آفریده شده‌اند؛ پس هیچ برتری نژادی یا قومی بر دیگری نیست و همه باید با محبت و برادری زندگی کنند.
2. نظام زوجیت در خلقت: خداوند برای هر موجودی جفت آفریده است — از انسان تا حیوانات — تا نشانه‌ای از حکمت و تدبیر او باشد و انسان به آرامش و تکامل برسد.
3. تأمل در آفرینش جنین: مراحل شکل‌گیری جنین در تاریکی‌های سه‌گانه، نشانه قدرت بی‌پایان خداوند است. هر کس در این شگفتی‌ها بیندیشد، به عظمت خالق پی می‌برد و ایمانش راسخ‌تر می‌شود.
4. خداشناسی از طریق نعمت‌ها: خداوند با یادآوری نعمت‌های بزرگ (آفرینش انسان و حیوانات) ما را به شکرگزاری و عبادت خالصانه دعوت می‌کند؛ چرا که اوست که همه این نعمت‌ها را رایگان در اختیار ما گذاشته است.
5. هشدار به مشرکان: اگر کسی با وجود این همه نشانه روشن، باز هم از عبادت خداوند یکتا روی برگرداند، در حقیقت از عقل و فطرت سلیم خود فاصله گرفته است و زیانکار واقعی خواهد بود.