Ğafir surəsi — Ayə 65

Sözlərin izahı:

• الْحَيُّ (əl-Həyy): Əbədi və kamilliklə diri olan, heç vaxt ölməyən, həyatı Öz zatı ilə qaim olan Allah.
• لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ: Ondan başqa ibadətə layiq heç bir məbud yoxdur.
• فَادْعُوهُ: Ona dua edin, Ona ibadət edin və yalnız Ondan diləyin.
• مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ: Dini, ibadəti və itaəti yalnız Ona məxsus edərək, şirkdən uzaq olaraq.
• الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ: Hər cür tərif, şükür və təşəkkür bütün aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur.

Ayənin təfsiri:

Allah-Təala Özünü bizə tanıdır: O, əl-Həyy'dir — əbədi diridir, həyatı heç vaxt sona çatmayandır, yaradılmışların həyatı isə müəyyən müddətlə məhduddur. Ondan başqa ibadətə layiq heç bir ilah yoxdur; heç bir məxluq Onunla bərabər deyildir, heç kəs Ona bənzəməz və heç kəs Onun haqqını ödəyə bilməz.

Elə isə, ey insanlar, duanızı, ibadətinizi və istəklərinizi yalnız Ona yönəldin. Dininizi, yəni itaətinizi və ibadətinizi pak və təmiz bir şəkildə yalnız Onun üçün edin; bütləri, şəxsi istəkləri, dünya mənafeyini və ya başqa məxluqları Ona şərik qoşmayın. Çünki ixlasla edilən ibadət qəlbə rahatlıq, həyata məna və axirətdə əbədi xoşbəxtlik gətirir.

Sonra Allah Özünə həmd və səna edilməsini bizə öyrədir: "Hər cür tərif və şükür bütün aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur." O, bütün varlıqları yaradan, onları ruzi ilə təmin edən, idarə edən və qoruyandır. Bu həmd, əslində, yuxarıdakı tövhid çağırışının təbii nəticəsidir: kim Allahı tək ilah olaraq tanıyırsa, qəlbi də təbii olaraq Ona həmd və şükrə yönəlir.

Bu ayə bizə böyük bir həqiqəti xatırladır: həyatın mənbəyi Allahdır, qurtuluşun yolu isə yalnız Ona ixlasla yönəlməkdir. Gəlin bu dəvətə qulaq asaq, duamızı və ibadətimizi yalnız Allaha həsr edək, qəlbimizi şirkdən təmizləyək və hər an Ona həmd edək. Bu yolda qəlbimiz rahatlıq tapar, həyatımız bərəkət qazanar və axirətdə əbədi səadətə nail olarıq.