Sure Mü'min — Ayet 65

Kelime Anlamları:

• el-Hayy: Ebedî ve ezelî hayat sahibi olan, asla ölmeyen, diri olan.
• ed-Dîn: İbadet, itaat, boyun eğme ve din.
• Muhlisîn: İhlâslı olanlar, ibadetlerini ve dinlerini sadece Allah'a has kılanlar.
• Rabbu'l-Âlemîn: Bütün varlıkların, âlemlerin yaratıcısı, sahibi ve terbiye edicisi.

Tefsir:

Bu mübarek âyet, bize Allah Teâlâ'yı en güzel isimleriyle tanıtmakta ve kulluğun özünü öğretmektedir. Allah, el-Hayy'dır; yani O'nun hayatı, bizim bildiğimiz geçici ve sonlu hayat gibi değildir. O'nun hayatı, ezelî ve ebedîdir; başlangıcı yoktur, sonu yoktur. O, asla ölmez, asla yok olmaz. Bütün canlılar ölümü tadacaktır, fakat O, diri ve bâkîdir. Bu, O'nun kudretinin ve ululuğunun bir göstergesidir.

Âyet, "O'ndan başka hiçbir ilâh yoktur" buyurarak tevhidin en net ifadesini ortaya koyar. Yani ibadete, duaya, yardıma ve kulluğa lâyık olan yalnızca Allah'tır. O'nun ortağı, benzeri ve dengi yoktur. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nun mülküdür ve O'na muhtaçtır.

Allah Teâlâ, bu gerçeği bildirdikten sonra kullarına şöyle seslenir: "Öyleyse O'na yalvarın, O'nu çağırın; dini yalnızca O'na has kılarak, ihlâslı bir şekilde." Buradaki "dua" sadece dil ile yapılan yalvarış değil, aynı zamanda ibadetin tamamıdır. Namaz, oruç, zekât, kurban, dua ve her türlü kulluk; hepsi Allah'a yönelmelidir. "Muhlisîn" olmak ise, ibadetlerimizi gösterişten, riyadan ve her türlü şirkten arındırarak, sadece Allah'ın rızasını gözeterek yapmaktır. Kalbimizde O'ndan başkasına yer vermemek, O'ndan başkasından korkmamak ve O'ndan başkasına umut bağlamamaktır.

Âyet, bu emrin ardından bize ne yapmamız gerektiğini öğretir: "Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur." Hamd, Allah'ı en güzel sıfatlarla övmek, O'na şükretmek ve O'nun nimetlerini itiraf etmektir. O, bütün âlemlerin Rabbidir; yani insanların, cinlerin, meleklerin, hayvanların, bitkilerin, kısacası var olan her şeyin yaratıcısı, sahibi ve terbiye edicisidir. O'nun rahmeti her şeyi kuşatmıştır ve O, kullarına karşı çok merhametlidir.

Sevgili kardeşim! Bu âyet, bize hem Allah'ı tanıtıyor hem de O'na nasıl yöneleceğimizi öğretiyor. Hayatımızın her anında O'nun diri olduğunu, bizi gördüğünü ve işittiğini bilerek yaşamalıyız. Dualarımızı, ibadetlerimizi ve bütün işlerimizi sadece O'na has kılmalıyız. Çünkü kalbini Allah'a teslim eden, dilini O'nun zikriyle süsleyen ve hayatını O'nun rızasına göre düzenleyen kimse, dünyada huzur ve güven bulur, ahirette ise ebedî kurtuluşa erer. Allah'ı övmek, O'na hamd etmek; kalplerin şifa bulması, ruhların huzura ermesi ve hayatın gerçek anlamını kazanmasıdır. Ne mutlu, bu âyetin sırrına eren ve hayatını bu hakikat üzerine inşa eden kullara!