سوره شوری — آیه 15

معانی واژگان:

• فَلِذَٰلِكَ: پس به سوی آن (دین استوار و یکتاپرستی که خداوند به پیامبران سفارش کرده است).
• وَاسْتَقِمْ: بر دین و طاعت خدا پایداری و استواری کن.
• أَهْوَاءَهُمْ: خواستهها و تمایلات باطل آنان (مشرکان).
• لَا حُجَّةَ: هیچ مجادلهای، هیچ اقامه برهانی برای خصومت و جدال.
• الْمَصِیرُ: بازگشتگاه نهایی.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به پیامبرش محمد (صلیاللهعلیهوسلم) فرمان میدهد که به سوی همین دین راستین و آیین استواری که خداوند برای پیامبران پیشین مقرر فرموده و آنان را به آن سفارش کرده است، دعوت دهد. پس ای رسول ما، خلق را به این دین بخوان و بر آن استقامت و پایداری کن، همانگونه که فرمان یافتهای، و از خواستههای نفسانی و تمایلات باطل مشرکان که از حق رویگردان شدهاند و از دین منحرف گشتهاند، پیروی مکن.

و به آنان بگو: من به تمام کتابهایی که خداوند بر پیامبرانش نازل کرده است ایمان دارم؛ به تورات و انجیل و زبور و قرآن و همه کتب آسمانی. و پروردگارم مرا فرمان داده است که در میان شما به عدل و دادگری حکم کنم و در داوری میان شما هیچ ستم و کجی روا ندارم. خداوند یکتا پروردگار من و پروردگار شماست؛ هیچ شریکی ندارد. پاداش اعمال نیک ما از آنِ ماست و کیفر اعمال بد شما نیز از آنِ شماست. ما از کردار شما بیزاریم و شما نیز از کردار ما بیزار باشید. پس از آنکه حق آشکار شد و حجت بر ما و شما تمام گشت، دیگر هیچ مجادله و خصومتی میان ما و شما باقی نیست. خداوند در روز قیامت همه ما را در یکجا جمع خواهد کرد و در آنچه اختلاف داشتیم میان ما به حق داوری خواهد نمود و هر کس را به سزای کردارش خواهد رساند. و بازگشت همه به سوی اوست؛ پس ستمکاران از عاقبت خود بیمناک باشند و مؤمنان به رحمت او امیدوار.

فواید و پیامهای آیه:

• دعوت به حق و یکتاپرستی، مأموریت مشترک همه پیامبران الهی است و این دین، دین واحد و هماهنگ نزد خداست.
• استقامت بر دین و پایداری در برابر فشارها و خواستههای باطل مخالفان، رمز موفقیت در مسیر دعوت است.
• ایمان به تمام کتابهای آسمانی و پیامبران الهی، از اصول اعتقادی مسلمانان است و نشاندهنده جامعیت و کمال دین اسلام است.
• عدالت و انصاف در داوری و رفتار با دیگران، حتی با مخالفان، از اوامر مؤکد الهی است.
• هر کس مسئول اعمال خویش است و هیچکس گناه دیگری را بر دوش نمیکشد؛ این اصل، انسان را به مسئولیتپذیری و تلاش برای اصلاح خویش فرا میخواند.
• پایانبخشی به مجادلات و واگذاری داوری نهایی به خداوند، آرامشبخش دلهای مؤمنان است و آنان را از درگیریهای بیحاصل بازمیدارد.
• ایمان به روز بازگشت و معاد، عامل بازدارنده از ستم و انگیزهبخش برای عمل صالح است.