Аш-Шура сүрөсү — Аят 23

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• ذَٰلِكَ — «Ошол» — бул жерде ыймандуу пенделерге акыретте даярдалган улуу сыйлыкка ишарат кылат.
• يُبَشِّرُ — «Куш кабар берет» — кубандыруучу кабар жеткирет деген мааниде.
• أَجْرًا — «Акы/сыйлык» — пайда, материалдык же башка түрдөгү кайтарым.
• الْمَوَدَّةَ — «Сүйүү, жакындык, мээрим» — жүрөктөгү жылуу мамилени билдирет.
• الْقُرْبَىٰ — «Жакындык, туугандык» — бул жерде пайгамбардын туугандарына жана алар менен болгон туугандык байланышка ишарат кылат.
• يَقْتَرِفْ — «Кылса, тапса, аракет кылса» — жакшылык иш кылуу маанисинде.
• حَسَنَةً — «Жакшылык, сооп иш» — Аллах ыраазы болуучу иш.
• نَّزِدْ — «Көбөйтөбүз, үстөп беребиз» — жакшылыктын соопун арттыруу.
• غَفُورٌ — «Кечиримдүү» — күнөөлөрдү кечирүүчү.
• شَكُورٌ — «Ыраазылык кылуучу, сооп берүүчү» — пенденин аздыр-көптүр жакшылык ишин баалап, сооп-сыйлык берүүчү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылган пенделерине акыретте даярдалган улуу ныкмат менен кубандыруучу кабарды жеткирип жатат. Бул кабар — бейиш жана андагы түбөлүк жыргалчылык. Аллах аларга ушундай улуу сыйлыкты убада кылган.

Андан кийин Аллах пайгамбарыбызга ﷺ айткызат: «Эй Мухаммад, адамдарга айт: мен силерге Аллахтын динин жеткиргеним үчүн эч кандай акы, мал-мүлк же дүйнөлүк пайда сурабаймын. Мен силерден бир гана нерсени каалаймын: ошол туугандык байланышты эске алып, мени жакшы көрүңөр жана мени менен болгон туугандыкты сыйлаңар». Бул пайгамбардын өзүнө болгон сүйүү эмес, анын туугандарына болгон жакшы мамилени жана аларга зыян бербөөнү билдирет.

Андан соң Аллах мындай дейт: «Ким бир жакшылык иш кылса, Биз ага анын соопун дагы да көбөйтүп беребиз». Бир жакшылыкка он эседен жети жүзгө чейин, ал тургай чексиз сооп берилет. Бул — Аллахтын пенделерине болгон чоң жоомарттыгы.

Акырында Аллах Өзүнүн эки сыпатын билдирет: Ал күнөөлөрдү кечирүүчү жана жакшылык иштерге ыраазылык кылып, сооп берүүчү. Ким тообо кылып, күнөөсүнөн кайтса, Аллах аны кечирет. Ал эми ким аздыр-көптүр жакшылык иш кылса, Аллах анын эч бирин текке кетирбейт, сөзсүз сооп-сыйлыгын берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын убадасы чын: Ал ыймандуу жана жакшылык иш кылган пенделерине бейиш сыяктуу улуу сыйлыкты убада кылган. Бул — ар бир мусулман үчүн чоң үмүт жана кубаныч.
• Пайгамбардын ﷺ акы сурабаганы: Ал ﷺ дүйнөлүк пайда үчүн эмес, Аллахтын ыраазылыгы үчүн гана чакырган. Бул анын чынчылдыгын жана адамдарга болгон мээримин көрсөтөт.
• Туугандыкты сыйлоо: Пайгамбардын туугандарын жакшы көрүү жана аларга жакшылык кылуу — ыймандын жана адептүүлүктүн белгиси.
• Жакшылыктын соопусу көбөйтүлөт: Бир жакшылык иш кылган адамга Аллах он эсе, жүз эсе, ал тургай чексиз сооп берет. Бул — Аллахтын жоомарттыгы жана ырайымы.
• Аллах кечиримдүү жана ыраазылык кылуучу: Ким күнөө кылса да, тообо кылса, Аллах кечирет. Ал эми ким жакшылык кылса, Аллах анын соопун текке кетирбейт. Бул — ар бир адамга үмүт жана жакшылыкка чакыруу.

Бул аят бизди ыйманга, жакшылык иштерге, туугандыкты сыйлоого жана Аллахтын кечиримдүүлүгүнө үмүт кылууга чакырат. Аллахтын убадасы чын, Анын жоомарттыгы чексиз. Ошондуктан ар бир адам жакшылык иштерди кылып, Аллахтын ыраазылыгын алууга аракет кылышы керек.