سوره شوری — آیه 43

معانی کلمات:

• صَبَرَ: شکیبایی و تحمل در برابر ناملایمات و آزار دیگران.
• غَفَرَ: بخشیدن و گذشت کردن از خطای دیگران و پوشاندن آن.
• عَزْمِ الْأُمُورِ: کارهای محکم و استواری که اراده قوی و تصمیم راسخ در آن به کار رفته باشد؛ اموری که خداوند به انجام آنها فرمان داده و بر آنها پاداش بزرگ قرار داده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه کریمه، به بندگان خود یک راهبرد اخلاقی والا و پسندیده را معرفی میکند و میفرماید: هر کسی که در برابر آزار و اذیت دیگران شکیبایی پیشه کند و با وجود توانایی بر انتقام، از خطای آنها درگذرد و بدی را با خوبی پاسخ دهد، چنین رفتاری از نشانههای عزم راسخ و اراده استوار در کارهاست. این صبر و گذشت، تنها به سود خود فرد نیست، بلکه به آرامش و صلح در جامعه نیز میانجامد و از کینهها و دشمنیها میکاهد. این خصلت، از جمله کارهای محکم و متینی است که خداوند به آن فرمان داده و آن را از صفات بندگان شایسته و برگزیده خود قرار داده است. چنین رفتاری، نشاندهنده بلندهمتی و بزرگی روح انسانی است و تنها کسانی به آن دست مییابند که بهرهای عظیم از خیر و سعادت نصیبشان شده باشد. خداوند برای چنین افرادی پاداشی بزرگ و ثنایی نیکو در نظر گرفته است و این عمل را از بهترین اعمال و محبوبترین آنها نزد خود معرفی کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• صبر و گذشت در برابر خطای دیگران، نشانه ایمان قوی و شخصیت والای انسانی است و انسان را به درجات بالای معنویت میرساند.
• عفو و بخشش، جامعه را از کینهها و انتقامجوییها پاک میکند و روابط اجتماعی را بر پایه محبت و مهربانی استوار میسازد.
• این آیه به ما میآموزد که قدرت واقعی در انتقام گرفتن نیست، بلکه در کنترل خشم و بخشش در هنگام توانایی است.
• کسی که صبر و گذشت را پیشه کند، از پاداش بزرگ الهی بهرهمند میشود و در زمره بندگان صالح و نیکوکار قرار میگیرد.
• این رفتار، الگویی عملی برای مسلمانان است تا در زندگی فردی و اجتماعی، با اخلاق کریمانه و سیره نیکوی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) که خود اسوه صبر و گذشت بودند، رفتار کنند و بدینسان، دین اسلام را با عمل خود به جهانیان معرفی نمایند.