Аш-Шура сүресі — Аят 46

1. Сөздердің мағынасы:

• أَوْلِيَاءَ — дос-жарандар, қамқоршылар, көмекшілер.
• يَنصُرُونَهُم — оларға көмектесіп, құтқаратындар.
• مِّن دُونِ اللَّهِ — Аллаһтан басқа, яғни Аллаһтың азабынан қорғай алатын.
• يُضْلِلِ — адастырса, тура жолдан тайдырса.
• سَبِيلٍ — жол, амал, шығар жол.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят қиямет күніндегі қатты азапты және одан құтылудың мүмкін еместігін баяндайды. Сол күні күпірлік пен залымдық жасаған адамдарды Аллаһтың азабынан қорғайтын, оларға көмектесетін ешбір дос, ешбір қамқоршы болмайды. Олар бұл дүниеде өздеріне пана болды деп ойлаған адамдардан да, пұттарынан да, байлықтарынан да ешқандай пайда таба алмайды. Өйткені бұл азапты Аллаһ жіберіп отыр, ал Оның әміріне қарсы тұра алатын ешкім жоқ.

Содан кейін аят Аллаһтың тура жолға салу мен адастыру ісіндегі жалғыз билік иесі екенін хабарлайды: кімді Аллаһ өз әділдігімен тура жолдан тайдырса, оған енді ешбір шығар жол қалмайды. Ол дүниеде де, ақыретте де ақиқатқа жете алмайды, өйткені құтқарылу жолдарының бәрі оған жабылып қойған. Бұл — Аллаһтың әділ үкімі: адам өз еркімен күпірлік пен залымдықты таңдаған соң, Аллаһ оны тура жолдан тайдырады да, ол енді адасудың ішінде қалып қояды. Ал хидаят та, адасу да тек Аллаһтың құзырында, Одан басқа ешкім бұл іске араласа алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамды Аллаһқа шын берілуге, Оған ғана сенуге шақырады. Өйткені қиямет күні ешбір дос, ешбір байлық, ешбір билік адамды Аллаһтың азабынан қорғай алмайды — тек Аллаһқа деген иман мен ізгі амал ғана құтқарады.
• Аят мұсылманды тура жолда берік тұруға, хидаятты Аллаһтан сұрап, үнемі дұға етуге үндейді. Өйткені жүректің тура жолда болуы — Аллаһтың үлкен нығметі, ал одан айырылу — ең ауыр қасірет.
• Бұл аят адамға өмірдегі әрбір таңдауының маңызды екенін ескертеді: кім ақиқатты іздеп, жақсылыққа ұмтылса, Аллаһ оны тура жолға салады; ал кім тәкаппарлықпен теріс жолды таңдаса, ол өзіне зиян келтіреді.
• Аят мұсылман жүрегіне үміт пен қорқынышты бірге ұялатады: Аллаһтың рақымынан үміт етіп, Оның азабынан қорқу — иманның кемелдігінің белгісі. Бұл адамды жақсылыққа құлшынып, жамандықтан сақтануға бастайды.
• Ең бастысы, аят Исламның негізгі ұстанымын — Аллаһтың бірлігін және Оның ғана билік иесі екенін — айқын көрсетеді. Бұл мұсылманды тек Аллаһқа сыйынуға, Одан ғана көмек сұрауға және Оның әмірлеріне мойынсұнуға шақырады.