Fath surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• Fath: g‘alaba, ochish, hukm chiqarish; bu yerda Hudaybiya sulhi nazarda tutilgan.
• Mubin: oydin, ravshan, aniq.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Albatta, Biz senga ochiq-oydin, yaqqol bir fath (g‘alaba) berdik. Bu fath — Hudaybiya sulhidir. Bu sulh orqali Alloh taolo sizga katta yutuq va g‘alaba ato etdi. Garchi zohiran bu sulh musulmonlar uchun qiyin shartlarni o‘z ichiga olgan bo‘lsa-da, aslida u katta g‘alaba va rahmat edi. Chunki bu sulh tufayli odamlar o‘zaro tinchlikka erishdilar, xavfsizlik vujudga keldi va Islom da’vati kengaydi. Shu tinch davrda ko‘plab odamlar Islomni o‘rganib, uning haqiqatini anglab, to‘p-to‘p bo‘lib dinni qabul qila boshladilar. Shuning uchun Alloh taolo bu sulhni "mubin" — oydin, yaqqol fath deb atadi. Zero, unda zohiriy ko‘rinishdan tashqari, buyuk yaxshiliklar va kelajakdagi ulkan g‘alabalarning poydevori yotardi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z bandasiga ba’zan zohiran qiyin ko‘ringan narsada katta yaxshilik va g‘alaba beradi. Musulmon kishi har bir ishda Allohning hikmatiga ishonishi va sabr qilishi lozim.
2. Tinchlik va sulh — katta ne’matdir. Hudaybiya sulhi orqali Islom dini keng yoyilgani buning yaqqol dalilidir. Shuning uchun musulmonlar tinchlikni qadrlashlari va unga intilishlari kerak.
3. Allohning yordami va g‘alabasi faqat jangda emas, balki oqilona siyosat, sabr va to‘g‘ri qarorlar orqali ham keladi. Payg‘ambarimizning bu sulhdagi hikmatli yo‘li biz uchun eng go‘zal namunadir.
4. Bu sulh orqali odamlar Islomni erkin o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ldilar — bu esa dinning tarqalishida eng muhim omil bo‘ldi. Demak, ilm va da’vat uchun ochiq imkoniyatlar — katta g‘alabadir.