Аль-Худжурат сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَا تُقَدِّمُوا — "алдыга өтпөгүлө", "озуп кетпегиле". Бул жерде Аллах менен Анын элчисинин буйругунан мурда өз оюңар боюнча чечим чыгарбоо, шариятта Аллах жана Расулу айтпаган нерсени киргизбөө маанисинде.
• بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ — "Аллахтын жана Анын элчисинин алдында" деген сөзмө-сөз мааниде "эки колунун ортосунда" дегенди билдирет. Бул жерде Аллах менен Расулунун өкүмүнөн, буйругунан озуп, алардан мурда сүйлөө же иш кылуу маанисинде келген.
• وَاتَّقُوا اللَّهَ — "Аллахтан корккула", такыбалык кылгыла. Башкача айтканда, Анын буйруктарын аткарып, тыюу салган нерселеринен тыйылгыла.
• سَمِيعٌ — "угуучу". Аллах айткан сөздөрүңөрдүн баарысын угат.
• عَلِيمٌ — "билүүчү". Аллах ниеттериңерди жана иш-аракеттериңерди толук билет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген адамдар! Дин иштеринде Аллах менен Анын элчисинин буйругунан, өкүмүнөн озуп кетпегиле. Өзүңөрдүн оюңар, каалооңор боюнча Аллах жана Расулу айтпаган нерсени динге киргизип, жаңылык (бидъат) чыгарбагыла. Кандай гана маселеде болбосун, алгач Аллахтын Китебине жана Пайгамбарыбыздын сүннөтүнө кайрылгыла, алар эмне деп өкүм кылса, ошого баш ийгиле. Аллахтан корккула — сүйлөгөн сөзүңөрдө да, кылган ишиңерде да Анын буйругуна каршы келүүдөн сак болгула. Чындыгында Аллах силердин айткан сөздөрүңөрдүн баарысын угат, жашыруун ниеттериңерди жана иш-аракеттериңерди толук билет. Эч нерсе Ага жашыруун калбайт, жана Ал силерге кылган иштериңер үчүн сөзсүз эсеп берет. Бул аят ыймандуу адамдарга дин иштеринде өз бетинче жаңылык чыгаруудан жана Аллах уруксат бербеген нерсени шарият катары белгилөөдөн эскертүү болуп саналат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят ыймандуу адамга Аллах жана Анын элчисинин алдында баш ийүүнүн жана такыбалыктын канчалык маанилүү экенин үйрөтөт. Динде өз бетинче чечим чыгаруу эмес, Аллахтын жана Расулунун көрсөтмөсүнө баш ийүү — чыныгы бакыттын жолу.
• Аллах ар бир айткан сөзүбүздү угат, ниетибизди жана ишибизди билет. Бул бизди жакшылыкка умтулууга, жамандыктан тыйылууга чакырат. Аллахтын угуучу жана билүүчү сыпаттарын эске алуу менен жашообузду оңдосок, эки дүйнөдө тең жеңишке жетебиз.
• Ислам дини — жеңил жана түшүнүктүү дин. Аллах бизге шариятты толук түшүрүп берди, эми бизге аны кабыл алып, ага ылайык жашоо гана калды. Динде жаңылык чыгаруудан сактануу — бул диндин тазалыгын сактоонун жана Аллахтын ыраазылыгына жетүүнүн жолу.
• Бул аят бизди Пайгамбарыбыздын сүннөтүн үйрөнүүгө жана ага ээрчүүгө чакырат. Сүннөткө ээрчүү — Аллахтын сүйүүсүнө жана кечиримине жетүүнүн эң улуу себеби.
• Ошондуктан, ар бир мусулман өз жашоосунда Аллахтын буйруктарын аткарып, тыюуларынан тыйылып, Пайгамбарыбыздын жолун бекем карманышы керек. Бул — дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетүүнүн ачкычы.