Аль-Маида сүресі — Аят 106

1. Сөздерге түсініктеме:

• شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ — араларыңдағы куәлік, яғни өсиет кезінде куә болуды талап ету.
• حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ — біреуіңе өлім келгенде, яғни өлім белгілері көрінгенде.
• حِينَ الْوَصِيَّةِ — өсиет уақытында.
• ذَوَا عَدْلٍ — әділ, сенімді екі адам.
• مِّنكُمْ — сендерден, яғни мұсылмандардан.
• أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ — немесе сендерден емес, басқа діндегі екі адам.
• ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ — жер жүзінде сапар шеккенде.
• مُصِيبَةُ الْمَوْتِ — өлім қасіреті.
• تَحْبِسُونَهُمَا — екеуін тоқтатасыңдар, ұстайсыңдар.
• مِن بَعْدِ الصَّلَاةِ — намаздан кейін (әсіресе асыр намазынан кейін).
• فَيُقْسِمَانِ بِاللَّهِ — екеуі Аллаһпен ант етеді.
• إِنِ ارْتَبْتُمْ — егер күмәндансаңдар.
• لَا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَنًا — біз онымен (антпен) ешбір бағаны сатып алмаймыз, яғни антты дүниелік пайдаға айырбастамаймыз.
• وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى — тіпті ол жақын туыс болса да.
• وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللَّهِ — Аллаһтың куәлігін жасырмаймыз.
• إِنَّا إِذًا لَّمِنَ الْآثِمِينَ — онда біз күнәкарлардан боламыз.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, иман келтіргендер! Біреулеріңе өлім белгілері көріліп, өсиет қалдыратын уақыт келгенде, араларыңдағы куәлік үшін өздеріңнен әділ, сенімді екі адамды куә етіңдер. Егер жер жүзінде сапар шегіп жүріп, өлім қасіреті бастарыңа түссе, онда мұсылмандардан басқа екі адамды куә етуге болады. Егер олардың куәлігіне күмәндансаңдар, оларды намаздан кейін тоқтатып, Аллаһпен ант еткізіңдер: «Біз антты дүниелік пайдаға айырбастамаймыз, тіпті ол жақын туыс болса да, Аллаһтың куәлігін жасырмаймыз, әйтпесе күнәкарлардан боламыз» деп.

Бұл аят өсиет кезінде куәлік етудің тәртібін белгілейді. Мұсылман адам өсиет қалдырғанда, оны әділ, сенімді екі мұсылманның куәлігімен бекітуі керек. Егер сапарда жүріп, өлім қаупі туындаса және мұсылман куә табылмаса, онда басқа діндегі екі адамды куә етуге рұқсат етіледі. Бірақ олардың куәлігіне күмән туындаса, олар намаздан кейін, әсіресе асыр намазынан кейін, Аллаһтың атымен ант етуі тиіс. Бұл антта олар антты дүниелік пайдаға сатпайтынын, туыстыққа бола өтірік айтпайтынын және Аллаһтың куәлігін жасырмайтынын мойындайды. Егер олар осыны бұзса, күнәкарлар қатарына қосылады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят ислам дінінің әділеттілікке, сенімділікке және адалдыққа қаншалықты мән беретінін көрсетеді.
• Өсиет қалдыру — әрбір мұсылманның өміріндегі маңызды іс, оны куәлікпен бекіту арқылы құқықтар қорғалады.
• Сапарда жүргенде немесе қиын жағдайда діни айырмашылыққа қарамастан, әділ адамдарды куә етуге рұқсат берілуі — исламның икемділігі мен шынайылығын білдіреді.
• Антты дүниелік пайдаға сату, туыстыққа бола өтірік айту — үлкен күнә екендігі ескертіледі.
• Аллаһтың куәлігін жасыру — ауыр жауапкершілік, одан сақ болу керек.
• Бұл аят мұсылмандарды әділдікке, адалдыққа және Аллаһтан қорқуға шақырады, сондай-ақ ислам дінінің адам құқықтарын қорғауға деген қамқорлығын көрсетеді.