Каф сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• تُوَسْوِسُ (тувасвису): ички дүйнөдөгү ой-сезимдер, жашыруун ойлор, көңүлдөгү ар кандай ой жүгүртүүлөр.
• حَبْلِ الْوَرِيدِ (хаблил-варийд): моюнда жайгашкан, жүрөк менен байланышкан чоң кан тамыр. Адамдын өтө жакын нерсесин билдирүү үчүн колдонулган сүрөттөмө.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Өзүнүн кудуретин жана илимин билдирип жатат. Ал адамды жаратты жана анын ичиндеги эң жашыруун ойлорду, көңүлүнөн өткөн ар кандай сезимдерди жана ой жүгүртүүлөрдү да толук билет. Адам өзүнүн ички ойлорун башкалардан жашырса да, Аллахтан эч нерсе жашыруун эмес. Андан соң Аллах Таала Өзүнүн адамга канчалык жакын экендигин билдирип: «Биз ага моюндагы кан тамырынан да жакынбыз» — деп айтты. Бул жердеги «хаблил-варийд» дегени моюндун эки тарабында жайгашкан, жүрөк менен түздөн-түз байланышкан чоң кан тамырлар. Башкача айтканда, Аллах Таала адамга анын өзүнөн да, өзүнүн денесиндеги эң жакын нерсесинен да жакын. Бул Аллахтын илиминин чексиздигин жана адамга болгон жакындыгын көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Таала ар бир адамды жаратып, анын ички дүйнөсүндөгү эң жашыруун ойлорун да билет. Бул биздин ар бир кыймылыбыз, ар бир оюбуз Аллахтын көзөмөлүндө экенин эскертет. Ошондуктан жакшылыкка умтулуп, жаман ойлордон алыс болууга аракет кылышыбыз керек.
• Аллахтын бизге канчалык жакын экенин түшүнүү — бул чоң сооротуу жана үмүт. Биз жалгыз калганда, эч ким бизди түшүнбөгөндөй сезилгенде да, Аллах бизге эң жакын жана биздин абалыбызды эң жакшы билет. Бул бизди Ага дуба кылууга, жардам суроого жана Ага жакындашууга чакырат.
• Бул аят бизди өзүбүздүн ички дүйнөбүздү таза кармоого, жаман ойлордон арылууга үндөйт. Анткени Аллах биздин көңүлүбүздөгүнү да угат жана көрөт.
• Ислам дини адамды өзүнөн да жакын Аллахка ишенүүгө, Аны менен байланышын үзбөөгө чакырат. Бул дин — жалгыздыктын жана коркунучтун ордуна тынчтык, ишеним жана жакындык алып келүүчү дин. Ошондуктан ар бир адам бул чындыкты терең түшүнүп, Аллахка болгон ишенимин бекемдеши керек.