Zoriyot surasi — Oyat 37

Kalimalarning ma'nolari:

• Va taraknā fīhā – Biz unda (qolgan) qoldirdik.
• Āyatan – alomat, ibrat va belgi.
• Yakhāfūnal-‘azābal-alīm – alamli, og‘riqli azobdan qo‘rqadiganlar.

Tafsir:

Alloh taolo Lut qavmining shahri (Sadum)da ularni halok qilganidan so‘ng, o‘sha joyda ularning boshiga tushgan azobning izlarini, ya’ni toshbo‘ron qilingan, ostin-ustun bo‘lgan qishloqni abadiy ibrat sifatida qoldirdi. Bu qoldiq – Allohning qudrati va kofirlardan intiqom olishining yorqin dalilidir. Ushbu azob izlari o‘sha joydan o‘tgan har bir kishi uchun o‘git bo‘lib qoldi. Ammo bu ibratdan faqat Allohning azobidan qo‘rqadigan, oxiratdagi alamli jazodan cho‘chiydigan mo‘minlar saboq oladilar. Ular bu manzarani ko‘rib, gunohkorlarning qilmishlaridan saqlanadilar va Allohning amriga itoat etadilar. Azobdan qo‘rqmaydigan, qalblari qotib qolgan kofirlar esa bu alomatlardan hech qanday saboq olmaydilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo o‘tgan ummatlarning halokati haqidagi voqealarni ibrat uchun hikoya qilgan va ularning izlarini saqlab qo‘ygan. Bu – Allohning rahmati va hikmatidir, toki keyingi avlodlar o‘git olishsin.
2. Azobdan qo‘rqish – iymonning alomati va ibrat olishning kalitidir. Qalbi tirik bo‘lgan insongina Allohning ogohlantirishlaridan ta’sirlanadi.
3. Gunohkor jamiyatning oqibati halokatdir. Bu oyat musulmonlarga gunohlardan, ayniqsa, axloqsizlik va fahsh ishlardan uzoq bo‘lishni o‘rgatadi.
4. Allohning azobi haqidagi xabar – behuda emas, balki insonlarni to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilish uchundir. Kim bu ogohlantirishlarga qulog‘ini tutsa, najot topadi.