سوره قمر — آیه 15

معانی کلمات:

• تَرَکْنَاهَا: آن را باقی گذاشتیم و نگه داشتیم.
• آیَةً: نشانه و عبرتی برای پند گرفتن.
• مُدَّکِر: پندگیرنده، کسی که متذکر میشود و عبرت میگیرد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان داستان طوفان نوح و نجات مؤمنان، میفرماید: «و به یقین ما آن [سفینه یا آن عقوبت و عذاب] را به عنوان نشانهای [از قدرت خود] باقی گذاشتیم؛ پس آیا پندگیرندهای هست؟»

این آیه اشاره به این دارد که خداوند سفینه نوح را پس از طوفان حفظ کرد تا برای آیندگان نشانهای از قدرت الهی و عذابی که بر کافران نازل شد، باشد. برخی مفسران گفتهاند که این سفینه تا قرنها باقی ماند و نسلهای بعدی آن را میدیدند و از آن عبرت میگرفتند. همچنین ممکن است منظور، باقی گذاشتن خود ماجرای عذاب و نجات به عنوان داستانی عبرتانگیز در تاریخ باشد که تا قیامت نقل میشود.

خداوند با این بیان، بشریت را به تفکر و پندگیری دعوت میکند و میفرماید: آیا کسی هست که از این واقعه عبرت بگیرد و از تکذیب پیامبران و کفر به خداوند بپرهیزد؟ این جمله در حقیقت یک سؤال تشویقی و تهدیدی است که انسانها را به بیداری و توجه به عاقبت کارهایشان فرا میخواند.

فواید و پیامهای آیه:

• تاریخ گذشتگان پر از عبرتهاست؛ انسان عاقل باید از سرنوشت اقوام پیشین پند بگیرد و راه خطا را تکرار نکند.
• حفظ سفینه نوح و ذکر داستان آن در قرآن، نشانه محبت خداوند به بندگان مؤمن و پاداش صبر و ایمان آنان است.
• این آیه انگیزهای برای توبه و بازگشت به سوی خداست؛ چرا که در هر لحظه میتوان از خواب غفلت بیدار شد و پند پذیرفت.
• قرآن کریم با بیان داستانهای تاریخی، راه سعادت و نجات را به انسان نشان میدهد و او را از عذاب الهی میترساند تا به رحمت و مغفرت او امیدوار شود.