Ар-Рахман сүрөсү — Аят 71

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَبِأَيِّ — "кайсы менен" деген мааниде, суроо берүү ыкмасы аркылуу айтылган.
• آلَاءِ — "нийматтар", "жакшылыктар" дегенди билдирет. Бул сөздүн жекелик түрү "إِلًى" же "آلَاء" болуп, Аллахтын адамдарга берген түрдүү жакшылыктарын, берекелерин түшүндүрөт.
• رَبِّكُمَا — "экиңердин Раббиңер" дегенди билдирет. Бул жердеги "экиңер" деп жиндер менен адамдарга кайрылып айтылган.
• تُكَذِّبَانِ — "экиңер жалганга чыгарасыңарбы", "экиңер танып-билбейсиңерби" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Ар-Рахман сүрөсүндө кайталанып келген аяттардын бири. Аллах Таала жиндер менен адамдарга кайрылып: "Эй жиндер жана адамдар! Мен силерге берген сансыз көп нийматтарымдын, жакшылыктарымдын кайсынысын жалганга чыгарасыңар? Кайсысын танып-билбейсиңер?" — деп сурайт.

Бул аят адамды ойлонууга чакырат. Аллах бизге берген нийматтар эсепсиз: ден соолук, акыл, көрүү, угуу, тил, тамак-аш, суу, аба, үй-бүлө, ыйман, пайгамбарлар аркылуу келген туура жол — ушунун баарысы Анын жакшылыктары. Ошондуктан адам бул нийматтарды моюнга алып, Аллахка шүгүр кылышы керек. Эгер адам бул нийматтарды жалганга чыгарып, Аллахты таныбаса, бул чоң адашуу болот.

Аллах бул суроону коюу менен адамды өзүнө келип, акыл жүгүртүүгө, берген нийматтарын эске алууга жана Раббисине ыразы болууга үндөйт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын нийматтары сансыз көп экенин түшүнүү жана аларды моюнга алуу.
• Ар бир ниймат үчүн Аллахка шүгүр кылуу — ыймандын белгиси.
• Нийматтарды жалганга чыгарбоо, тескерисинче, аларды Аллахтын жолунда пайдалануу.
• Бул аят адамды өзүнө суроо берүүгө, ой жүгүртүүгө чакырат: "Мен Аллахтын кайсы нийматын таныбай жатам?"
• Ислам дини адамды ойлонууга, акыл жүгүртүүгө, жакшылыкты баалоого үндөйт. Бул дин — жүрөктү жумшартып, Аллахка жакындаштырган дин.