Ар-Рахман сүресі — Аят 71

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبِأَيِّ — "сонда қайсысымен" деген мағынада; сұрақ қою арқылы мойындауға шақыру.
• آلَاءِ — "нығметтер, игіліктер, жақсылықтар" дегенді білдіреді; бұл сөздің жекеше түрі "إِلًى" немесе "آلَاء" болып, Алланың сансыз сыйларын білдіреді.
• رَبِّكُمَا — "екеуіңнің Раббың" деген мағынада; мұнда "екеуің" деп жын мен адамзат қауымына қаратылып айтылған.
• تُكَذِّبَانِ — "екеуің өтірік дейсіңдер, жоққа шығарасыңдар" деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың жындар мен адамдарға қарата айтқан сұрағы. Алла оларға сансыз-санақсыз нығметтер берді: өмір, денсаулық, ақыл, иман, рақым, ризық, жаратылыстың кереметтері және тағы басқа да толып жатқан игіліктер. Осындай шексіз жақсылықтарға қарамастан, олардың қайсысын жоққа шығарып, қайсысына "бұл Алланың берген нығметі емес" дей аласыңдар? Бұл сұрақ адамды ойландыруға, Алланың берген нығметтерін мойындауға және оған шүкір етуге шақырады. Аяттың қайталанып келуі — Алланың нығметтерінің көптігін және оларды санап тауысу мүмкін еместігін көрсетеді. Сондай-ақ бұл сұрақ арқылы адам мен жынның өздерінің әлсіздігін, Аллаға тәуелді екенін мойындауы талап етіледі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алланың нығметтері сансыз және оларды ешкім санап бітіре алмайды. Бұл — Алланың рақымының кеңдігін көрсетеді.
• Әрбір нығмет үшін Аллаға шүкір ету — иманның белгісі. Шүкір еткен адам нығметтің арта түсуіне себеп болады.
• Аят адамды өзін-өзі тексеруге, Алланың берген игіліктерін жоққа шығармауға шақырады.
• Бұл сұрақ арқылы адам баласы мен жын Алланың құдіретіне мойынсұнуға, тәкаппарлықтан арылуға үнделеді.
• Құранның әдептілігі мен даналығы: сұрақ қою арқылы адамды өзі ойланып, шындықты мойындауға жетелейді. Бұл — исламның адамды зорлықпен емес, ой мен жүрек арқылы баурайтынын көрсетеді.
• Осы аятты оқыған адам Алланың нығметтерін еске алып, риза болып, Аллаға деген махаббаты мен сенімі арта түседі.