Hədid surəsi — Ayə 16

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَلَمْ يَأْنِ: "Yəni, hələ vaxtı gəlmədimi? Hələ də vaxt yetişmədimi?" mənasındadır. Burada təəccüb və təşviq mənası var.
• تَخْشَعَ: "Yumşalsın, qorxu və təvazökarlıqla dolub Allaha boyun əysin" deməkdir. Xüşu, qəlbin Allaha qarşı yumşaq, həssas və itaətkar olmasıdır.
• الْأَمَدُ: "Uzun müddət, keçən zaman" mənasındadır.
• قَسَتْ: "Sərtləşdi, daşlaşdı, katılaşdı" deməkdir. Qəlbin sərtliyi, haqqa qarşı laqeyd qalmaqdır.
• فَاسِقُونَ: "Allaha itaətdən çıxanlar, günaha dalanlar" mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, iman gətirənlərə ünvanlanan bir xəbərdarlıq və mehrəbа xitabdır. Allah-Təala möminlərdən soruşur: Məgər hələ də vaxt gəlməyibmi ki, qəlbiniz Allahı xatırladığınız zaman yumşalsın, Onun adı çəkiləndə içiniz titrəsin və təvazö ilə dolsun? Hələ də vaxt gəlməyibmi ki, nazil olan Haqqa — yəni Quranın vədlərinə və xəbərdarlıqlarına qarşı qəlbiniz həssas olsun, ondan öyüd-nəsihət alasınız?

Bu ayə həm də möminləri keçmiş ümmətlərin acı aqibətindən çəkindirir. Allah buyurur: Siz özünüzdən əvvəl kitab verilmiş — Tövrat verilmiş yəhudilər və İncil verilmiş xristianlar kimi olmayın. Onların üzərindən uzun zaman keçdi, nəsillər bir-birini əvəz etdi, peyğəmbərlərinin vəsiyyətlərindən uzaqlaşdılar, dünyaya meyl etdilər və nəticədə qəlbləri sərtləşdi, daş kimi katılaşdı. Onların çoxu artıq Allahın itaətindən çıxmış, günaha batmış vəziyyətə düşdü.

Bu ayədən bizim üçün böyük bir dərs var: iman yalnız dildə qalmamalı, qəlbə işləməli, qəlbi yumşaltmalıdır. Quran oxunduqda, Allah yad edildikdə qəlb titrəməli, gözlər yaşarmalı, insan özünü Allaha yaxın hiss etməlidir. Əgər insan qəlbini Allahın zikrindən, Quranın öyüdündən uzaq saxlayarsa, zaman keçdikcə qəlbi sərtləşər, haqqa qarşı laqeyd olar və axırda itaətdən çıxar.

Ey iman gətirənlər! Gəlin qəlbimizi Allahın zikri ilə dirildək, Quranın nuru ilə yumşaldaq. Qəlbimizi dünya sevgisinin, qəflətin və laqeydliyin sərtləşdirdiyi daşa çevirməyək. Unutmayaq ki, qəlbin həyatı Allahı xatırlamaqla, Onun kəlamına qulaq asmaqla və Onun buyurduğu yolla getməklədir. Allah bizə yumşaq, xüşulu, itaətkar və Onun zikri ilə həyat tapan qəlblər nəsib etsin!