سوره حدید — آیه 22

معانی کلمات:

• مُصیبَة: هر حادثه ناگواری که به انسان برسد؛ مانند خشکسالی، قحطی، بیماری، فقدان عزیزان و مانند آن.
• نَبرَأها: از «برء» به معنای آفریدن و خلق کردن است؛ یعنی پیش از آنکه آن را بیافرینیم.
• کتاب: اشاره به لوح محفوظ است که همه امور در آن ثبت و مقدر شده است.

تفسیر آیه:

ای مردم! هیچ مصیبتی در زمین رخ نمیدهد — مانند خشکسالی، کمبود محصولات و زلزلهها — و هیچ حادثهای به خود شما نمیرسد — مانند بیماری، فقر، از دست دادن فرزند یا دیگر گرفتاریهای جسمی و روحی — مگر اینکه پیش از آفرینش آن، در کتابی که نزد خداوند است (لوح محفوظ) نوشته و ثبت شده است. یعنی همه این امور بر اساس علم و تقدیر الهی و در چارچوب حکمت او رقم خورده است و هیچ چیز از قلم تقدیر الهی خارج نیست. این کار — یعنی ثبت و تقدیر همه حوادث — برای خداوند آسان و ساده است، چرا که علم و قدرت او نامحدود است و هیچ چیز بر او پوشیده و دشوار نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• آرامش دل در برابر مصیبتها: دانستن اینکه هر حادثهای با علم و تقدیر الهی رخ داده است، دل مؤمن را آرام میکند و او را از اضطراب و ناامیدی بازمیدارد؛ چرا که میداند هیچ اتفاقی بدون حکمت و مشیت خداوند نیست.
• تقویت صبر و رضا: وقتی انسان یقین کند که مصیبتها از پیش نوشته شدهاند، راحتتر صبر میکند و به قضای الهی راضی میشود و از اعتراض و ناشکری دور میماند.
• ایمان به قضا و قدر: این آیه ایمان به قضا و قدر را تقویت میکند و به انسان میآموزد که همه امور عالم در علم بیپایان خداوند ثبت است و او بر همه چیز تواناست.
• دوری از غرور و تکبر: با درک این حقیقت که همه چیز به دست خداست، انسان متواضع میشود و به خود نمیبالد و نمیپندارد که همه موفقیتها و ناکامیها صرفاً به تلاش خود او بستگی دارد.