Hadid surasi — Oyat 22

Kalimalarning ma’nolari:

• Musibat – insonga yetadigan har qanday ofat, zarar va qiyinchilik.
• Fi al-ard – yer yuzida sodir bo‘ladigan ofatlar (qurg‘oqchilik, zilzila, hosil yetishmasligi va h.k.).
• Fi anfusikum – insonlarning o‘zlariga yetadigan ofatlar (kasallik, farzand yo‘qotish, ochlik va h.k.).
• Kitob – Lavhul-Mahfuz, ya’ni taqdir yozilgan kitob.
• Nabra’aha – biz uni yaratishimizdan oldin.

Tafsir:

Ey insonlar! Yer yuzida sodir bo‘ladigan har qanday ofat — qurg‘oqchilik, hosilning kamchiligi, zilzila kabi musibatlar bo‘ladimi yoki sizlarning o‘z boshingizga tushadigan kasallik, ochlik, farzand yo‘qotish kabi musibatlar bo‘ladimi — barchasi Lavhul-Mahfuzda yozilgan. Bu yozuv ularni yaratishimizdan oldin bitilgan. Ya’ni, har bir musibat insonlarga yetishidan oldin uning vaqti, joyi va miqdori Allohning ilmida va taqdir kitobida aniq belgilab qo‘yilgan. Bu narsa Alloh uchun juda oson va yengildir. U hech qanday qiyinchiliksiz hamma narsani biladi va oldindan yozib qo‘ygan.

Bu oyat musibatlar taqdir bilan bog‘liqligini, ularning tasodifan yuz bermasligini, balki Allohning hikmati va ilmi bilan oldindan belgilanganini bildiradi. Shuning uchun musibatlarga duch kelganda inson sabr qilishi va Allohning qazosiga rozi bo‘lishi kerak.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minga musibatlar oldindan taqdir qilinganini o‘rgatadi. Shunda inson musibatga duch kelganda “nega men?” deb hadiksirab qolmaydi, balki bu Allohning hikmati ekanini biladi va sabr qiladi.
2. Taqdirga ishonish inson qalbini mustahkam qiladi. Chunki u biladiki, unga yetadigan narsa Allohning iznisiz yetmaydi va undan o‘tib ketadigan narsa ham unga yetmaydi.
3. Bu e’tiqod insonni haddan tashqari xafa bo‘lishdan va umidsizlikka tushishdan saqlaydi. Chunki u har bir ishda Allohning hikmati borligini biladi.
4. Bu oyat insonni Allohning qudrati va ilmi oldida kamtarin bo‘lishga undaydi. Chunki butun olamdagi har bir narsa — katta yoki kichik — Allohning nazorati ostidadir. Bu esa insonni Allohga yaqinlashtiradi va Unga bo‘lgan ishonchini oshiradi.
5. Musibatlar inson uchun sinovdir. Bu sinovda sabr qilgan kishi katta ajr oladi va Allohning roziligiga erishadi. Shu bilan birga, musibatlar gunohlarning yuvilishiga sabab bo‘ladi.