Аль-Муджадиля сүресі — Аят 1

1. Сөздердің мағынасы:

• تُجَادِلُكَ — сенімен (Пайғамбармен) таласып, өз мәселесін айтып, шешім сұрап сөйлеседі.
• تَشْتَكِي — шағымданады, мұңын айтады, жәрдем сұрайды.
• تَحَاوُرَكُمَا — екеуіңнің араларыңдағы әңгімелесу, сөз қайтару.
• سَمِيعٌ — барлық айтылған сөзді еститін.
• بَصِيرٌ — барлық нәрсені көретін, ешнәрсе Одан жасырын емес.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллах Тағала осы аятта Өзінің құлдарының дауысын, тіпті ең қиын сәтте жүректен шыққан мұң-зарын да еститінін хабарлайды. Бір әйел (Хаула бинт Сәләба) Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) келіп, күйеуі (Аус ибн Сәмит) оған «зиһар» жасағанын, яғни «сен маған анамның арқасындай болдың» деп айтып, әйеліне харам болып қалғанын айтып шағымданды. Бұл сөз сол кездегі араб әдетінде әйелді талақ етудің бір түрі еді, бірақ ол әйелді босатпай, қиын жағдайға қалдыратын. Әйел Пайғамбарға келіп, осы мәселені шешуді сұрады, ал Пайғамбар оған әлі нақты үкім түспегендіктен, сабыр етуге кеңес берді. Сонда ол әйел Аллаға бет бұрып, жүрегіндегі барлық мұңын, әділетсіздікті айтып, жалбарынды.

Осы сәтте Алла Тағала бұл әйелдің сөзін естігенін, оның Пайғамбармен арасындағы әңгімесін де, Аллаға деген шағымын да білетінін мәлімдеді. «Аллах екеуіңнің сөйлескендеріңді естиді» деп, Пайғамбар мен әйелдің арасындағы барлық сөзді Алланың естіп, көріп тұрғанын білдірді. Шынында, Алла — әрбір айтылған сөзді еститін, әрбір істі көретін, ешнәрсе Одан жасырын емес.

Бұл аят Алланың құлдарына деген жақындығын, Оның әрбір жалбарынуға жауап беретінін, әсіресе әлсіздердің, зарлылардың, әділетсіздікке ұшырағандардың дауысын еститінін көрсетеді. Сондай-ақ, бұл оқиға әйелдің құқығын қорғауға, отбасылық әділеттілікке шариғаттың қаншалықты мән беретінін білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Алла Тағала әрбір құлының сөзін естиді, тіпті жүректен шыққан үнсіз мұңды да біледі. Сондықтан әрқашан Оған жалбарынып, шағымды тек Оған айту керек.
• Ешкім әлсіз, жалғыз, әділетсіздікке ұшырадым деп ойламасын — Алла оны көріп, естіп тұр. Ол ешқашан ұмытпайды.
• Ислам әйелдің құқығын, отбасылық әділеттілікті қорғайды. Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) заманында-ақ әйелдер өз мәселесін ашық айтып, шешім сұрай алған.
• Алланың «Самиғ» (еститін) және «Басыр» (көретін) есімдері — Оның құлдарымен әрдайым бірге екенін, олардың жай-күйін біліп тұратынын білдіреді. Бұл мүмінге үлкен жұбаныш әрі үміт береді.
• Қиындық кезінде Аллаға бет бұру, сабыр ету және Одан жәрдем сұрау — мүміннің ең дұрыс жолы. Алла ешқашан жауапсыз қалдырмайды.