Аль-Хашр сүрәсе — Аять 1

Сүзләр аңлатмасы:

• Сәббәхә – Аллаһны тәсбих итте, ягъни бар кимчелектән аралап, олылап зекер кылды.
• Мә фи-с-сәмәвәти вә мә фи-л-әрд – җирдә һәм күкләрдә булган һәрбер мәхлук.
• Әл-Гәзиз – Һәрнәрсәдән өстен, Җиңүче, беркем дә Җиңә алмаучы.
• Әл-Хәким – һәр эшендә хикмәт булган, һәр нәрсәне урынына куйучы.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә безгә хәбәр итә ки, җирдәге һәм күкләрдәге барлык мәхлукатлар – фәрештәләр, кешеләр, хайваннар, үсемлекләр, таулар, диңгезләр, һава, кояш, ай – барысы да Аллаһны тәсбих итәләр, ягъни Аны һәр кимчелектән аралыйлар, Аның олылыгын таныйлар һәм Аңа буйсыналар. Бу тәсбих тел белән генә түгел, ә хәл теле белән дә була: һәрбер мәхлук үзенең яратылышы белән Аллаһның кодрәтенә, берлегенә һәм зирәклегенә шәһадәт бирә.

Аллаһы Тәгалә – Әл-Гәзиз, ягъни Җиңелмәс Көч иясе, Аның кодрәтенә каршы торырга беркем дә көче җитми. Ул – Әл-Хәким, ягъни Бөек Хикмәт иясе, Ул һәр эшендә, һәр хөкемендә, һәр яратылышында тирән мәгънә һәм хикмәт куя. Аның эшләрендә юкка-бушка бернәрсә дә юк.

Бу аять – Сүрә Әл-Хәшрнең башы, ул безгә Аллаһның бөеклеген һәм Аның барлык мәхлукатлардан өстенлеген искә төшерә. Кеше үзенең көче, байлыгы, дәрәҗәсе белән мактанырга тиеш түгел, чөнки барлык галәм Аллаһка буйсына, ә кеше шушы зур галәмдә бер генә бөртек кебек кенә.

Гыйбрәтләр:

1. Аллаһы Тәгаләнең бөеклеге шулкадәр зур ки, бөтен галәм – күкләрдәге һәм җирдәге һәрбер нәрсә – Аны тәсбих итә, Аның берлеген таный. Без дә шушы зур тәсбихкә кушылырга тиешбез.
2. Кеше үзенең гыйлеме, көче яки байлыгы белән тәкәбберләнмәсен, чөнки Аллаһ – Җиңелмәс Көч иясе, ә без – Аның бәндәләре.
3. Аллаһның һәр эшендә хикмәт бар. Без аңламаган нәрсәләрдә дә тирән мәгънә яшеренгән булырга мөмкин. Шуңа күрә без Аллаһның карарларына ышанып, Аңа тәвәккәл итәргә тиешбез.
4. Тәсбих әйтү – күңелне тынычландыра, йөрәкне Аллаһка якынайта торган гыйбадәт. Без дә еш кына "Сөбхәнәллаһ" дип тәсбих әйтеп, Аллаһны олыларга тиешбез.