سوڕەتی حەشر — ئایه‌ت 1

﴿سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ﴾

واتا و مانا وشەكان:

• سَبَّحَ: پاک و بێگەرد دان و ستایش کردنی خودا لە هەموو عەیب و کەموکورتییەک.
• ما فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ: هەموو بوونەوەر و دروستکراوەکانی ئاسمانەکان و زەوی.
• الْعَزِيزُ: بەهێز و باڵادەست کە کەس ناتوانێت بەسەریدا زاڵ بێت.
• الْحَكِيمُ: دانا و کاربەژێر، هەموو کار و بڕیارەکانی لەسەر حیکمەت و داناییە.

تەفسیری ئایەتە پیرۆزەکە:

ئەی مرۆڤە هۆشیارە! سەیرکە لە دەوروبەری خۆت، لەو گەردوونە فراوانە و لەو زەوییەی کە لەسەری دەژیت. هەموو ئەو بوونەوەرانەی لە ئاسمانەکان و زەویدا هەن، بە زمانی حاڵ و بە شێوەی جیاواز، خودای گەورە پاک و بێگەرد دەکەن و ستایشی دەکەن. ئەم تەسبیح و ستایشە تەنیا بۆ مرۆڤ نییە کە بە زمانەکەی بڵێت، بەڵکو هەموو بوونەوەرێک بە شێوەی خۆی، بە ویست و بەبێ ویست، خودا تەسبیح دەکات و بەم شێوەیە گەواهی بە گەورەیی و بێگەردی ئەو دەدات.

کاتێک ئەم ڕاستییە لەبەرچاو دەگرین، دەبینین کە تەسبیح و ستایشی خودا تەنیا ئەرکێکی مرۆڤانە نییە، بەڵکو ئەرکێکی گەردوونییە کە هەموو بوونەوەر بەشداری تێدا دەکەن. ئەی باوەڕدار! تۆش وەک بەشێک لەم گەردوونە، بانگهێشت دەکرێیت کە بە زمان و دڵ و کردارت خودا تەسبیح بکەیت و لە هەموو ئەو شتانەی کە شایستەی ئەو نییە، پاک و بێگەردی بکەیت.

ئەم ئایەتە پیرۆزە باسی دوو سیفەتی گرنگی خودا دەکات: العزیز و الحکیم. خودا بەهێز و باڵادەستە، کەس ناتوانێت بەرامبەری بوەستێت یان بەسەر ویستەکەیدا زاڵ بێت. لە هەمان کاتدا، حەکیم و دانایە، هەموو کار و بڕیارەکانی لەسەر بنەمای حیکمەت و داناییە، هیچ شتێک بە بێهودە و بەبێ مەبەست دروست ناکات و بڕیار نادات. ئەم دوو سیفەتە پێکەوە دڵنیاییمان دەدەن کە هەموو ئەو شتانەی کە لە گەردووندا ڕوودەدەن، لەژێر دەسەڵاتی باڵادەستی خودایە و لەسەر بنەمای حیکمەت و داناییە.

ئەی خوشک و برای باوەڕدار! کاتێک ئەم ئایەتە دەخوێنینەوە، با دڵمان پڕ بێت لە ئارامی و دڵنیایی، چونکە دەزانین کە هەموو بوونەوەر لەگەڵ ئێمەدا خودا تەسبیح دەکەن و ئێمەش بەشێکین لەم کاروانە گەورەیەی کە بەرەو خودا دەڕوات. با هەوڵ بدەین کە تەسبیح و ستایشی خودا تەنیا بە زمان نەبێت، بەڵکو لە کردار و هەڵسوکەوتماندا دەربکەوێت، تاکو ببینە لەو بەندانەی کە خودایان بەڕاستی ناسیوە و بەرەو ڕەزامەندی ئەو هەنگاو دەنێن.