Hashr surasi — Oyat 1

Kalimalarning maʼnolari:

• سَبَّحَ – poklab taʼrifladi, barcha nuqsonlardan pok deb bildi.
• مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ – osmonlardagi va yerdagi barcha mavjudotlar.
• الْعَزِيزُ – gʻolib, qudratli, hech kim unga qarshi chiqa olmaydigan zot.
• الْحَكِيمُ – hamma ishni hikmat bilan qiluvchi, har bir narsani oʻz oʻrniga qoʻyuvchi.

Tafsir:

Osmonlardagi va yerdagi barcha mavjudotlar — farishtalar, insonlar, jinlar, hayvonlar, o‘simliklar, jonsiz narsalar — barchasi Allohni har qanday nuqsondan poklab, Uning buyukligini eʼtirof etib tasbeh aytadi. Ular o‘z tillari va holatlari bilan Allohning barcha kamchiliklardan pok ekanligini, Uning ulug‘ligini va qudratini eʼlon qiladilar. Alloh taolo esa azizdir — Uning ustidan hech kim g‘olib kela olmaydi, Uning qudratiga hech narsa teng kela olmaydi. U hikmatli zotdir — har bir ishni, har bir yaratilishni, har bir hukmni va taqdirni o‘z hikmati bilan, adolat va mukammallik bilan bajaradi. U hech narsani bekordan bekorga yaratmagan va hech bir amrni hikmatsiz qilmagan.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minga Allohning buyukligi va qudratini eslatadi, uning qalbida Allohga bo‘lgan ehtirom va tavoze tuyg‘usini kuchaytiradi.
• Butun olam — osmonlar va yer — Allohni tasbeh aytayotgan ekan, inson ham shu ulug‘ zikrga qo‘shilishi, tilini zikr bilan, qalbini esa Allohga bo‘lgan muhabbat va itoat bilan bezashi lozimligini o‘rgatadi.
• Allohning aziz va hakim ekanligini bilish mo‘minga sabr va ishonch bag‘ishlaydi: agar u Allohning amriga amal qilsa, hech kim unga zarar yetkaza olmaydi, chunki Alloh g‘olibdir. Uning hikmati esa har bir ishda yaxshilik borligini anglatadi, hatto inson ko‘rmagan bo‘lsa ham.
• Ushbu oyat insonni gunohlardan tiyilishga undaydi, chunki butun olam Allohni ulug‘lab turgan bir paytda, bandaning gunoh qilishi Allohning ulug‘ligiga mos kelmaydigan xatti-harakatdir.