سورت حشر — آیت 14

د معنا کښې ځینې کلمې چې تشریح ته اړتیا لري:

• قُرًى مُّحَصَّنَةٍ: هغه کلي یا ښارونه چې کلکې دیوالونه، خندقونه او قوي دفاعي قلعې ولري.
• جُدُرٍ: دیوالونه یا کندې (جمع: جدار).
• بَأْسُهُمْ: د دوی جنګ، قوت او سختي.
• شَتَّىٰ: بېل بېل، مختلف، سره ویشتل شوي.

د آیت بشپړ تفسیر:

اى مؤمنانو! دا یهودیان او منافقان چې ستاسو دښمنان دي، دوی هیڅکله له تاسو سره په ډله ییزه توګه او په خلاص میدان کې جنګ نه شي کولى، مګر دا چې په کلکو کليو او ښارونو کې وي چې دیوالونه او خندقونه ولري، یا له دیوالونو او کندو شاته پټ شي. دا د دوى د بزدلۍ او کمزورتیا له امله ده، ځکه چې دوى پوهېږي چې حق ستاسو ملګرى دى او دوى به ماتې وخوري.

بیا الله تعالیٰ د دوى داخلي حالت بیانوي: د دوى جنګ او دښمني چې د دوى په خپل منځ کې ده، ډېره سخته او شدیده ده. دوى په خپلو کې یو بل ته دومره سخت دښمنان دي، چې کله دوى سره یو ځای وینې، نو ته به فکر وکړې چې دوى په یوه لیکه ولاړ دي او د دوى زړونه سره یو دي، خو په حقیقت کې د دوى زړونه ډېر بېل بېل او مختلف دي. دوى په ظاهره سره یو ځای ښکاري، خو په باطن کې سخت اختلافات او کرکې لري.

دا ټول اختلافات او پرېشاني د دې سبب ده چې دوى عقل نه لري او نه د الله تعالیٰ په حکمونو پوهېږي. که دوى عقل درلودى، نو د حق په لار به يې روان وو او د الله تعالیٰ په آیتونو به يې ایمان راوړى و، خو د دوى بې عقلي او ناپوهۍ دوى په دې اختلافاتو او دښمنیو کې اچولي دي.

دعوتي اړخ:

اى مسلمانانو! دا آیت تاسو ته ډاډ درکوي چې ستاسو دښمنان که څومره هم جمع شي، د دوى زړونه سره یو نه دي. الله تعالیٰ ستاسو په زړونو کې محبت او یووالى اچولى دى، ځکه چې تاسو د ایمان په رسی سره تړلي یاست. نو تاسو په خپل یووالي او اتفاق باندې قوي اوسئ، او پوه شئ چې د اسلام قوت په اتفاق او د الله تعالیٰ په اطاعت کې دى. که تاسو د الله تعالیٰ په حکمونو عمل وکړئ، نو هغه به ستاسو دښمنان ذلیله او کمزوري کړي، لکه څنګه چې يې دا یهودیان ذلیله کړل. د ایمان برکت دا دى چې زړونه سره یو کېږي، او د کفر بې برکتي دا ده چې زړونه سره بېليږي، که څه هم ظاهري بڼه یوه وي.