Аль-Анам сүрәсе — Аять 130

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَا مَعْشَرَ — ий, җәмәгать, төркем.
• الْجِنِّ وَالْإِنسِ — җеннәр һәм кешеләр.
• أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ — сезгә үзегездән рәсүлләр килмәдеме?
• يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي — сезгә Минем аятьләремне укыйлар.
• وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَـٰذَا — сезне бу көнегезгә (Кыямәт көненә) юлыгу белән куркыталар.
• قَالُوا شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنفُسِنَا — алар әйттеләр: үзебезгә каршы шаһитлык бирдек.
• وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا — аларны дөнья тормышы алдады.
• وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ — һәм алар үзләренә каршы кәфер булуларына шаһитлык бирделәр.

Аять тәфсире:

Кыямәт көнендә Аллаһы Тәгалә җеннәр һәм кешеләрдән торган мөшрикләргә мөрәҗәгать итеп әйтәчәк: "Ий, җеннәр һәм кешеләр җәмәгате! Әйә сезгә үзегездән рәсүлләр килмәдеме? Алар сезгә Минем аятьләремне укыдылар, хәләл һәм хәрамны, яхшылык һәм яманлыкны аңлаттылар, сезне бүгенге көнгә — Кыямәт көненә юлыгу белән куркытмадылармы?" Бу сорау — аларны шелтәләү һәм гаепләү рәвешендәге сорау.

Мөшрикләр, бу сорауга җавап биреп, әйтерләр: "Без үзебезгә каршы шаһитлык бирәбез — рәсүлләр безгә килделәр, Синенең аятьләреңне ирештерделәр һәм безне бу көн белән куркыттылар, әмма без аларны ялганга санадык." Аларның бу эштере — үзләренә каршы шаһитлык, чөнки алар хакны белделәр, әмма кабул итмәделәр.

Аларны дөнья тормышы алдады: мал-мөлкәт, зиннәт-зәвык, ләззәтләр аларны хактан читләштерде. Алар дөнья мәшәкатьләренә чумып, ахирәтне оныттылар һәм рәсүлләрнең чакыруына колак салмадылар. Нәтиҗәдә, алар үзләре дә, үзләренә каршы шаһитлык биреп, Аллаһының берлеген инкяр итүләрен һәм рәсүлләрен ялганга санауларын таныдылар. Ләкин бу тану аларга файда бирмәячәк, чөнки ул вакыт — тәүбә вакыты түгел, ә хөкем вакыты.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгалә гадел — Ул бәндәләренә рәсүлләр җибәрмичә, аларны ґәзап белән куркытмый. Һәркемгә хакны аңлату өчен рәсүлләр килгән.
2. Рәсүлләрнең килүе — Аллаһының бәндәләренә зур рәхмәте, чөнки алар кешеләрне һәм җеннәрне туры юлга өндиләр.
3. Дөнья тормышы — алдакчы, ул кешене ахирәттән читләштерә. Акыллы кеше дөньяны ахирәт өчен файдаланырга тиеш.
4. Кыямәт көнендә һәркем үз эшләренә үзе шаһит булачак — яхшылык та, яманлык та җәяүләнмичә ачыкланачак.
5. Тәүбә вакыты чикләнгән — дөньяда гына тәүбә итәргә мөмкин, ә ахирәттә инде эш беткән булачак.