Сураи Аль-Анам — Оят 150

1. Маънои калимаҳои душвор:

• هَلُمَّ — калимаи даъват аст, ба маънои «биёред», «ҳозир кунед».
• شُهَدَاءَكُمُ — шоҳидони шумо.
• أَهْوَاء — ҷамъи «ҳаво» ба маънои хоҳишҳои нафсӣ, майлу рағбатҳои шахсӣ.
• يَعْدِلُونَ — аз решаи «адала» ба маънои баробар қарор додан; яъне касе ё чизеро бо Худо баробар мекунанд ва ба Ӯ ширк меоранд.

1. Тафсири оят:

Худованд ба Паёмбараш (с) мефармояд, ки ба ин мушрикон бигӯ: «Биёред шоҳидонатонро, ки шоҳидӣ диҳанд, ки гӯё Худо ин чизҳоро — ки шумо худ ҳаром кардаед, аз киштзорҳо ва чорпоён — ҳаром кардааст». Ин даъват барои он аст, ки ҳеҷ кас наметавонад ба ростӣ шоҳидӣ диҳад, ки Худо ин чизҳоро ҳаром кардааст; зеро ин ҳаромсозӣ танҳо аз хоҳиши нафсӣ ва ихтирои худи онҳо бармеояд, на аз ҷониби Худо.

Пас агар онҳо аз рӯи дурӯғ ва бе дониш шоҳидӣ диҳанд, ки Худо ин чизҳоро ҳаром кардааст, ту эй Паёмбар ба шоҳидии онҳо бовар накун ва бо онҳо ҳамроҳ нашав. Ҳамчунин аз пайравии хоҳишҳои касоне, ки оёти Моро дурӯғ шумурданд, пайравӣ накун; онҳо касоне ҳастанд, ки ба Қиёмат бовар надоранд ва ба Парвардигори худ касеро баробар месозанд ва ба Ӯ ширк меоранд. Чунин касон сазовори пайравӣ нестанд, зеро роҳи онҳо роҳи гумроҳӣ ва дурӣ аз ҳақ аст.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки ҳалол ва ҳаром кардани чизҳо танҳо ҳаққи Худост ва касе ҳақ надорад аз рӯи хоҳиши худ чизеро ҳаром ё ҳалол эълон кунад.
• Моро тарбият мекунад, ки дар пайравии ҳақ бояд бар далел ва шоҳидии рост такя кунем, на бар гуфтори беасос ва хоҳишҳои нафсӣ.
• Ин оят нишон медиҳад, ки дӯстӣ ва пайравии касоне, ки ба Худо ширк меоранд ва ба рӯзи Қиёмат бовар надоранд, метавонад инсонро аз роҳи рост дур кунад; бинобар ин бояд эҳтиёткор бошем.
• Оят моро ба сӯи имон ба Қиёмат ва ягонагии Худо ҳидоят мекунад, ки ин ду асоси асосии дини ислом ва сабаби наҷот дар дунё ва охират аст.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳақро бо далел ва шоҳидии рост қабул кунем ва аз дурӯғу зӯроварӣ дар нисбат додан ба Худо канора гирем; ин худ сабаби устувории имон ва покии дил аст.