سوره انعام — آیه 150

معانی کلمات:

• هَلُمَّ: به معنای «بیاورید» یا «حاضر کنید» است و برای دعوت به چیزی به کار میرود.
• شُهَداء: جمع «شاهد»، به معنای گواهان و شاهدان.
• یَعْدِلُونَ: از ماده «عدل» به معنای انحراف و کجروی است؛ یعنی به خدا شرک میورزند و او را با دیگران همتا قرار میدهند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به این مشرکان که چیزهایی را بر خود حرام کرده و گمان میکنند خدا آنها را حرام کرده است، بگو: «گواهان خود را بیاورید که شهادت دهند خداوند اینها را حرام کرده است.» اگر آنها (از روی دروغ و بهتان) شهادت دادند، تو هرگز شهادت آنها را نپذیر و با آنها همراهی مکن؛ زیرا این شهادتی باطل و نارواست. همچنین از هوسهای کسانی که آیات ما را تکذیب کردند و به روز قیامت ایمان ندارند و برای پروردگارشان شریک قائل میشوند، پیروی مکن. اینان کسانی هستند که به جای پیروی از وحی الهی، از خواهشهای نفسانی خود تبعیت میکنند و با تحریم حلال و تحلیل حرام، راه گمراهی را در پیش گرفتهاند. پس تو ای پیامبر، از آنها فاصله بگیر و بر راه حق و شریعت الهی استوار بمان.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که در ادعاهای خود، حتی در امور دینی، باید دلیل و برهان بیاوریم و بدون مدرک، چیزی را به خدا نسبت ندهیم.
• نشان میدهد که پیامبر اکرم (ص) حتی در برابر مشرکان، با منطق و استدلال برخورد میکرد و از آنان میخواست برای ادعای خود شاهد بیاورند.
• پیروی از هوی و هوس و تکذیب آیات الهی، ریشهای در عدم ایمان به آخرت دارد؛ کسی که به روز حساب باور نداشته باشد، از هر گناهی هراسی ندارد.
• این آیه مسلمانان را دعوت میکند که در برابر باطل، موضعگیری صریح و روشن داشته باشند و هرگز با اهل باطل همراهی نکنند، حتی اگر ادعای شهادت و دلیل داشته باشند.
• ایمان به آخرت، ضامن اجرای احکام الهی و دوری از تحریف دین است و انسان را از پیروی کورکورانه از دیگران بازمیدارد.