Sure Cum'a — Ayet 11

Kelime Anlamları:

• Ticâre: Alışveriş, ticaret malı.
• Lehv: Eğlence, oyalanma, dünya zevki.
• İnfaddû: Dağılıp ayrıldılar, etrafından dağıldılar.
• Kâimen: Ayakta duran.
• Er-Râzikîn: Rızık verenlerin en hayırlısı.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, ashâb-ı kirâmdan bazılarının, hutbe esnasında Hz. Peygamber’i (sallallahu aleyhi ve sellem) minberde ayakta bırakıp, gelen ticaret kervanına ve eğlence sesine koşmaları üzerine inmiştir. Medine’de şiddetli bir kıtlık yaşanmış, Dihye b. Halîfe adlı sahâbî Şam’dan ihtiyaç malzemeleriyle gelmiş ve gelişini duyurmak için davul çaldırmıştı. Bu sesi duyan bazı Müslümanlar, cuma hutbesini dinlemeyi bırakıp kervana yöneldiler ve Resûlullah’ı (sallallahu aleyhi ve sellem) minberde yalnız bıraktılar.

Yüce Allah bu davranışı kınayarak şöyle buyuruyor: Onlar bir ticaret veya eğlence gördüklerinde hemen dağılıp ona yöneliyorlar ve seni ayakta bırakıyorlar. Ey Peygamber! Onlara de ki: Allah katında olan sevap, mükâfat ve nimetler; dünya eğlencesinden ve ticaretten çok daha hayırlıdır. Çünkü Allah’ın katındaki nimetler kalıcıdır, dünya metaı ise geçicidir. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır; O, dilediğine bol rızık verir, dilediğini de imtihan eder. Öyleyse rızkı yalnızca O’ndan isteyin, O’na itaatle O’nun rızasını kazanmaya çalışın. Dünya malına koşmak yerine, Allah’ın rızasını ve ahiret saadetini hedefleyin. Unutmayın ki gerçek kazanç, Allah’ın rızasını kazanmak ve O’nun katındaki ebedî nimetlere nail olmaktır. Allah’ın verdiği rızık, tüm rızıkların en hayırlısıdır; O’na güvenin, O’ndan isteyin ve O’na şükredin. Bu âyet, müminlere dünya menfaatlerinin geçici olduğunu, asıl olanın Allah’ın rızası ve ahiret yurdu olduğunu öğretir. Namaz ve ibadet gibi farzları, dünyalık işler için terk etmek büyük bir kayıptır. Mümin, dünya ve ahiret dengesini iyi kurmalı; dünyalık işlerine de ahiretini de ihmal etmeden, her ikisini de Allah’ın rızasına uygun şekilde değerlendirmelidir.