Сураи Аль-Джумуа — Оят 6

1. Маънои калимаҳое, ки дар оят фаҳмиши онҳо зарур аст:

• Ҳоду: яҳудиён, яъне пайравони дини яҳудӣ, ки баъд аз таҳриф ба он часпида буданд.
• Заъамтум: гумон кардед, даъво кардед (одатан ба маънои даъвои ноҳақ истифода мешавад).
• Авлияъ: дӯстон, наздикон, ёрон; ҷамъи "валӣ" аст.
• Таманнав: орзу кунед, хоҳиш кунед.

1. Тафсири оят:

Худованд ба Паёмбари худ (с) мефармояд, ки ба яҳудиён бигӯ: Эй касоне, ки ба дини яҳудӣ часпидаед ва онро таҳриф кардаед, агар шумо даъво мекунед, ки танҳо шумо дӯстону наздикони Худо ҳастед ва дигарон аз ин неъмат маҳруманд, пас орзуи марг кунед, то ба он каромате, ки ба гумони шумо махсуси шумост, зудтар бирасед — агар дар даъвои худ ростқавл бошед.

Ин оят як далели равшани мантиқӣ аст: касе, ки бовар дорад ба ҷаннат ва саодати абадӣ мерасад ва дар дунё танҳо ӯ дӯсти Худост, бояд орзуи марг кунад, зеро марг ӯро ба он саодат мерасонад. Аммо яҳудиён ҳеҷ гоҳ орзуи марг накарданд ва ин худи далели он аст, ки онҳо дар даъвои худ содиқ нестанд. Онҳо медонанд, ки ба сабаби аъмоли бади худ — аз қабили таҳрифи китоб, куштани паёмбарон ва хӯрдани моли ҳаром — ба азоби Худо гирифтор хоҳанд шуд, бинобар ин аз марг метарсанд ва онро дӯст намедоранд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Ислом дини ростқавлӣ ва ростгӯист; ҳар даъвое бояд бо далел ва бурҳон собит шавад, на бо гумон ва худписандӣ.
• Наздикии ба Худо на бо насл ва қавмият ба даст меояд, балки бо имон, тақво ва амали солеҳ. Ҳеҷ гурӯҳе аз дигарон ба худ ҳуқуқи хосса надорад.
• Қуръон бо услуби ҳикматомез ва мантиқи қавӣ бо мухолифон баҳс мекунад ва ҳақиқатро ошкор месозад.
• Муҳаббати ҳақиқӣ ба Худо бояд инсонро ба амали нек ва омодагӣ ба вохӯрии Худо водор кунад, на ба даъвои холӣ.
• Ин оят моро тарғиб мекунад, ки ба ҷои худситоӣ ва бартарии беасос, ба поксозии дил ва амали солеҳ машғул шавем, то воқеан аз дӯстону наздикони Худо гардем.