Аль-Джумуа сүресі — Аят 6

1. Сөздердің мағынасы:

• هَادُوا: яһуди дінін ұстанды, яһуди болды. Бұл жерде яһуди дінінде қалып, оны бұрмалаған адамдар туралы айтылады.
• زَعَمْتُمْ: ойладыңдар, дәлелдедіңдер, пайымдадыңдар. Бұл сөз негізінен дәлелсіз, негізсіз тұжырымды білдіреді.
• أَوْلِيَاءُ: жақындар, дос болғандар, сүйіктілер. Аллаға ерекше жақын, Оның сүйіспеншілігіне бөленгендер деген мағынада.
• فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ: өлімді тілеңдер, өлімді қалаңдар.
• صَادِقِينَ: шыншылдар, рас айтушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар, яһуди дінінде қалып, оны өзгертіп жіберген адамдарға айт: «Егер сендер Алланың өзге адамдардан бөлек, тек өздеріңді ғана жақын дос етіп, сүйікті қылды деп тұжырымдасаңдар, онда өлімді тілеңдер! Егер бұл сөздеріңде шыншыл болсаңдар, Алланың сендерге дайындаған құрметі мен сый-сияпаты тезірек келуі үшін өлімді қалаңдар».

Бұл аятта Алла Тағала яһудилердің «біз Алланың сүйікті құлдарымыз, басқалар емес» деген негізсіз тұжырымын жоққа шығарып, олардың шыншылдығын сынауды бұйырады. Өйткені адам Алланың шынайы досы болса және оған мәңгілік жәннат пен құрмет уәде етілсе, ол өлімнен қорықпайды, керісінше оны асыға күтеді. Ал өлімді тілеуден бас тарту — олардың сол тұжырымында шыншыл еместігін, жалған сөйлеп, өздерін артық санағанын көрсетеді. Аят адамды шынайы сенім мен адалдыққа шақырып, жалған мақтаныш пен негізсіз артықшылықтан сақтандырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам — шынайылық пен әділдік діні. Кімде-кім өзін басқалардан артық санап, негізсіз мақтанса, оның сөзі іс-әрекетімен дәлелденуі керек.
• Алланың шынайы досы болу — үлкен мәртебе. Бірақ бұл мәртебе тек сөзбен емес, иман мен игі амалдармен расталады.
• Өлім — әр адамның басына келетін ақиқат. Одан қашу мүмкін емес. Иманды адам өлімнен қорықпайды, өйткені ол Аллаға қауышудың бастауы деп біледі.
• Адамды жалған тұжырымдар мен негізсіз мақтанышқа емес, шынайы сенім мен адал амалға шақыратын бұл аят — Исламның ақиқатқа негізделген, әділ әрі дана дін екенін көрсетеді.
• Құран адамды ойлануға, өз сөзінің шындығын тексеруге, жалғандықтан аулақ болуға тәрбиелейді. Бұл — адамзатқа бақыт пен тура жолды нұсқайтын мәңгілік кітап.