سوره طلاق — آیه 7

معانی کلمات:

• ذُو سَعَةٍ: توانگر و دارا
• قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ: روزی او تنگ شده باشد (یعنی فقیر و تنگدست)
• عُسْرٍ: سختی و تنگی
• یُسْرًا: آسانی و گشایش

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، نفقه و هزینه‌ی زن مطلقه و فرزند را بر عهده‌ی مرد قرار می‌دهد، اما به اندازه‌ی توانایی او. اگر مردی دارا و توانگر باشد، باید از وسعت و گشایشی که خدا به او داده است، انفاق کند و سخاوتمندانه هزینه‌ی همسر مطلقه و فرزندش را بپردازد. اما اگر مردی فقیر باشد و روزی او تنگ شده باشد، فقط به اندازه‌ای که خدا به او عطا کرده است، انفاق می‌کند؛ نه بیشتر از آن. خداوند هیچ‌کس را موظف به کاری نمی‌کند که فراتر از توانایی و امکانات او باشد و به هر کس به اندازه‌ای که داده، تکلیف می‌کند. پس فقیر به اندازه‌ی توانش و غنی به اندازه‌ی توانش مسئول است. سپس خداوند مژده می‌دهد که به زودی بعد از سختی و تنگی، آسانی و گشایش قرار می‌دهد و این وعده‌ی الهی است که قطعاً محقق خواهد شد، چه در دنیا و چه در آخرت.

فواید و پیام‌های آیه:

1. عدالت و رحمت الهی: خداوند هیچ‌کس را به اندازه‌ای که توانایی ندارد، مکلف نمی‌کند. این نشانه‌ی عدالت و رحمت بی‌پایان پروردگار است که برای هر کس به اندازه‌ی وسعش تکلیف معین کرده است.
2. تسکین دل‌های نگران: کسانی که از فقر و تنگدستی می‌ترسند و نگران آینده‌ی خود و خانواده‌شان هستند، این آیه به آنان اطمینان می‌دهد که خداوند بعد از هر سختی، آسانی قرار می‌دهد. پس نباید ناامید شوند.
3. تشویق به انفاق و بخشش: این آیه مسلمانان را تشویق می‌کند که در حد توان خود انفاق کنند و بدانند که خداوند از عمل کوچک آنان راضی است، به شرط آنکه از روی اخلاص و در حد وسع باشد.
4. امیدواری به آینده: وعده‌ی الهی مبنی بر تبدیل عسر به یسر، به مؤمنان امید می‌دهد که هیچ سختی و مشکلی دائمی نیست و خداوند همیشه راهی برای گشایش قرار می‌دهد. این امید، انسان را در برابر مشکلات صبور و مقاوم می‌سازد.