سوره قلم — آیه 1

معانی کلمات:

• ن: یکی از حروف مقطّعه است که در ابتدای برخی سوره‌های قرآن آمده و علم آن نزد خداوند است.
• القلم: قلمی که خداوند به آن سوگند یاد کرده است؛ برخی مفسران آن را قلمی می‌دانند که با آن لوح محفوظ نوشته شده و برخی آن را به قلم‌های معمولی که انسان‌ها با آن می‌نویسند تفسیر کرده‌اند.
• یسطرون: می‌نویسند؛ یعنی آنچه فرشتگان یا انسان‌ها با قلم می‌نویسند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به حرف «ن» سوگند یاد می‌کند و سپس به قلم و آنچه نویسندگان با آن می‌نویسند قسم می‌خورد. این سوگندها نشان‌دهنده عظمت نوشتن و دانش در اسلام است. قلم و نوشتن از نعمت‌های بزرگ الهی است که به انسان امکان می‌دهد علم و دانش را ثبت و منتقل کند. خداوند با این سوگندها می‌خواهد اهمیت علم و نگارش را به انسان‌ها گوشزد کند و ارزش والای آن را در نظام آفرینش نمایان سازد. همچنین اشاره به نوشتن فرشتگان از اعمال بندگان دارد که نشانه دقت و عدالت الهی در ثبت همه چیز است.

فواید آیه:

• این آیه نشان می‌دهد که اسلام به علم و دانش اهمیت فوق‌العاده‌ای می‌دهد و قلم و نوشتن را از نشانه‌های عظمت خداوند معرفی می‌کند؛ بنابراین مسلمانان باید به فراگیری علم و استفاده از قلم برای خدمت به بشریت اهتمام ورزند.
• سوگند خداوند به قلم و نوشتن، انگیزه‌ای برای انسان‌هاست تا از این ابزار در جهت خیر، هدایت و پیشرفت جامعه استفاده کنند و بدانند که اعمالشان توسط فرشتگان ثبت می‌شود.
• این آیه انسان را به تفکر در نعمت‌های الهی و استفاده درست از آنها دعوت می‌کند و یادآور می‌شود که هر آنچه می‌نویسیم یا انجام می‌دهیم، در پیشگاه خداوند محفوظ است و پاداش یا جزای آن به ما خواهد رسید.