سوره قلم — آیه 10

معانی کلمات:

• حَلّاف: بسیار قسم خورنده، کسی که زیاد سوگند یاد میکند (چه راست و چه دروغ).
• مَهین: حقیر، پست، سست رأی و ضعیف العقل.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! از کسی که بسیار قسم میخورد و سوگندهای مکرر و بیهوده بر زبان میآورد، و شخصیتی حقیر و پست دارد، اطاعت مکن. چنین فردی به دلیل زیادهروی در قسم، دروغگو و بیاعتبار است و رأی و عقل سست و ناتوانی دارد. این آیه هر چند در مورد برخی مشرکان مانند ولید بن مغیره نازل شده است، اما هشداری است برای همه مسلمانان تا از پیروی کسانی که دارای این صفات زشت هستند، خودداری کنند. کسی که حرمت خدا را با قسمهای فراوان میشکند و در برابر حق، خوار و ذلیل است، شایسته پیروی و اطاعت نیست؛ زیرا گفتار و کردار او بر پایه صداقت و حکمت استوار نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن باید در انتخاب الگو و پیشوا دقت کند و از افراد پست و فرومایه که حرمت دین و اخلاق را نگه نمیدارند، پیروی نکند.
• قسم خوردن زیاد، نشانه سبک شمردن نام خدا و بیاعتباری گفتار است؛ پس مؤمن باید زبان خود را از سوگندهای بیهوده پاک نگه دارد.
• عزت و کرامت انسان در گرو صداقت، استواری رأی و احترام به ارزشهای الهی است، نه در ثروت و مقام.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر فشار افراد ناشایست، حتی اگر صاحب نفوذ و مال باشند، تسلیم نشویم و بر حق ثابت بمانیم.