Сураи Аль-Араф — Оят 205

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• تَضَرُّعًا: хоксорона ва зориона, бо тавозуъ ва илтиҷо.
• خِيفَةً: бо тарс ва ҳарос аз Аллоҳ.
• دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ: овози миёна, на баланд ва на паст — байни овози баланд ва овози паст.
• بِالْغُدُوِّ: дар аввали рӯз, вақти саҳаргоҳ.
• الْآصَالِ: ҷамъи «асл» ё «асил», ки вақти байни аср ва шомро мегӯянд, яъне бегоҳҳо.
• الْغَافِلِينَ: ғофилон, онҳое ки аз зикри Аллоҳ ғофил ва бехабар мемонанд.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи таъоло ба Паёмбараш (с) ва ба ҳамаи мӯъминон фармон медиҳад, ки Парвардигори худро дар дили худ ва дар нафси худ ёд кунанд. Ин зикр бояд бо хоксорӣ, тавозуъ ва зорию илтиҷо ба Аллоҳ сурат гирад ва ҳамзамон бо тарсу ҳарос аз Ӯ бошад. Инсон ҳангоми зикр бояд ҳам умедвор бошад ва ҳам аз азоби Аллоҳ битарсад.

Ҳамчунин Аллоҳ фармон медиҳад, ки зикру дуо на бо овози баланд ва на бо овози хеле паст, балки бо овози миёна ва муътадил анҷом дода шавад. Ин амр дар ду вақти муҳими рӯз — саҳаргоҳ ва бегоҳ (байни аср ва шом) — таъкид шудааст, зеро ин ду вақт аз вақтҳои фозилу муборак мебошанд ва дили инсон дар онҳо барои зикру ибодат омодатар аст.

Дар охир Аллоҳ таъоло огоҳӣ медиҳад, ки аз ғофилон набош, яъне аз онҳое ки аз зикри Аллоҳ ва ёди Ӯ бехабар мемонанд ва вақтҳои худро бе зикру ибодат мегузаронанд. Зикри Аллоҳ бояд ба ҳаёти ҳаррӯзаи мӯъмин ҳамроҳ бошад ва ҳеҷ гоҳ фаромӯш нашавад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят ба мо меомӯзад, ки зикри Аллоҳ на танҳо бо забон, балки бо дил ва бо ихлос сурат гирад.
• Хоксорӣ ва тавозуъ дар дуо ва зикр сабаби қабули он мегардад.
• Тарс аз Аллоҳ бо умедворӣ ба раҳмати Ӯ ҳамроҳ бошад, то инсон на аз раҳмат ноумед шавад ва на аз азоб бепарво.
• Миёнаравӣ дар овоз ҳангоми дуо ва зикр суннати неку амали писандида аст.
• Вақтҳои саҳаргоҳ ва бегоҳ барои зикру ибодат хоссатан фозиланд ва инсон бояд аз онҳо истифода барад.
• Ғофил набудан аз зикри Аллоҳ нишонаи имон ва тақво аст, ва инсон бояд ҳамеша ба ёди Аллоҳ бошад.
• Ин оят ба мӯъмин рӯҳияи умед ва наздикӣ ба Аллоҳро мебахшад ва ӯро ба ибодату зикри доимӣ тарғиб мекунад.