Аль-Муддассир сүрәсе — Аять 40

Сүзләрнең мәгънәләре:

• جَنَّاتٍ — җәннәт бакчалары, оҗмах бакчалары.
• يَتَسَاءَلُونَ — бер-берсеннән сорыйлар, хәл белешәләр.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә тәкъва мөэминнәрнең, ягъни уң тараф әһелләренең, кыямәт көнендәге хәлләрен бәян итә. Алар оҗмах бакчаларында булырлар һәм бер-берсеннән хәл белешеп, сөйләшеп утырырлар. Аларның сорашулары гади сүздән түгел, ә әһәмиятле мәсьәләләр хакында булыр. Алар гөнаһлы кешеләрнең хәлен сорашырлар: «Сезне ни өчен җәһәннәмгә керттеләр?» — дип. Бу сорау аларның үзләренең иминлегеннән канәгать булуларын һәм башкаларның ачы хәленә кызгануларын күрсәтә. Җәннәт әһелләре гөнаһлыларның газапта икәнлеген белгәч, алардан сәбәбен сорарлар. Җәһәннәмдәгеләр исә үзләренең дөньядагы гамәлләрен искә төшереп: «Без намаз укымый идек, фәкыйрьләргә аш бирми идек, батыл сүзләр белән шөгыльләнә идек һәм кыямәт көнен ялганга саный идек», — дип җавап бирерләр. Әмма бу аятьтә аларның сорашулары гына искә алына, ә җаваплары киләсе аятьләрдә бәян ителәчәк.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Мөэминнәрнең оҗмахта булуы — Аллаһы Тәгаләнең аларга булган рәхмәте һәм юмартлыгы, алар дөньяда эшләгән изге гамәлләре өчен әҗер алачаклар.
2. Оҗмах әһелләренең бер-берсе белән аралашуы, хәл белешүе — оҗмахтагы тормышның камил рәхәтлеген күрсәтә, анда курку да, кайгы да булмаячак.
3. Мөэминнәрнең гөнаһлылар хакында сорашуы — аларның хәтта оҗмахта да башкаларның хәленә кайгыртучан булуларын күрсәтә, бу аларның югары әхлакый сыйфатларыннан санала.
4. Бу аять кешеләрне намаз укырга, ярдәм итәргә, хак сүзне сөйләргә һәм кыямәт көненә ышанырга өнди, чөнки бу гамәлләр кешене оҗмахка илтә торган юллардыр.