Аль-Анфаль сүрәсе — Аять 75

Сүзләрнең мәгънәләре:

• مِن بَعْدُ — моннан соң, ягъни элеккеге мөһаҗирләр һәм ансарлар иман китергәннән соң.
• وَأُولُو الْأَرْحَامِ — каһанәт тугаинар, якын кардәшләр.
• أَوْلَى بِبَعْضٍ — бер-берсенә якынрак, мираста хаклырак.

Аять тәфсире:

Әй, мөэминнәр! Сездән элек иман китереп, Мәдинәгә һиҗрәт кылган мөһаҗирләр һәм аларга ярдәм иткән ансарлардан соң иман китереп, көфер җиреннән Ислам җиренә күчеп килгән һәм сезнең белән бергә Аллаһ юлында көрәшкән кешеләр — алар да сезнең кебек мөэминнәр. Аларга сезгә тиешле хокуклар бирелә, һәм аларга да сезгә йөкләнгән вазыйфалар йөкләнә. Алар сезнең дин кардәшләрегез, аларның дәрәҗәсе дә югары.

Әмма мираска килгәндә, Аллаһ хөкемендә якын туганнар бер-берсенә варис булуда башка мөэминнәргә караганда хаклырак. Элек Ислам башланган чорда дуслык һәм һиҗрәт нигезендә дә мирас бирелә иде. Ләкин бу хөкем Аллаһ китабы — Ләүхүл-Мәхфуздагы язмасы белән бозылып, мирас якын кардәшләргә генә кайтарылды. Димәк, мирас — дин кардәшлеге белән түгел, ә кан кардәшлеге белән бирелә.

Аллаһ һәрнәрсәне белүче. Ул бәндәләренең нәрсә файдалы икәнен белә һәм шуңа күрә алар өчен хөкемнәр билгели. Аның белеменнән һичнәрсә качып кала алмый.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Ислам динендә һәр яңа иман китерүче, һиҗрәт кылучы һәм көрәшүче — элеккеләр кебек үк хөрмәткә лаек. Дин бердәмлеге — милләт бердәмлегеннән өстен.
2. Мирас хокукы — Аллаһ билгеләгән тәртип буенча гына бирелә. Бу — Аллаһның бәндәләренә рәхмәте, чөнки Ул кемгә нәрсә файдалы икәнен белә.
3. Аллаһның белеме чиксез, Ул һәр эшебезне күреп-белеп тора. Шуңа күрә без Аның хөкемнәренә тулысынча буйсынырга тиешбез.
4. Ислам — тәртип һәм гаделлек дине. Ул кешеләр арасындагы мөнәсәбәтләрне, шул исәптән мирас мәсьәләсен дә, гаделлек нигезендә хәл итә.