Аль-Анфаль сүресі — Аят 75

1. Сөздердің мағынасы:

• وَالَّذِينَ آمَنُوا مِن بَعْدُ — кейіннен иман келтіргендер, яғни алғашқы мухажирлер мен ансарлардан кейін мұсылман болған адамдар.
• هَاجَرُوا — һижрат жасады, яғни күпірлік жерінен ислам жеріне көшті.
• جَاهَدُوا — Алла жолында күресті.
• أُولُو الْأَرْحَامِ — туысқандық байланысы бар адамдар, жақын туыстар.
• أَوْلَى بِبَعْضٍ — бір-біріне жақынырақ, бір-біріне құқылырақ.
• فِي كِتَابِ اللَّهِ — Алланың кітабында, яғни Алланың үкімінде, Лаухүл-Махфузда.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла жолындағы бірлік пен туысқандық құқықтарды реттейді. Алла Тағала былай деп хабарлайды: алғашқы мухажирлер мен ансарлардан кейін иман келтіріп, күпірлік жерінен ислам жеріне һижрат жасаған және сендермен бірге Алла жолында күрескен адамдар — олар да сендерден, яғни сендермен бірдей құқықтарға ие және бірдей міндеттерді атқарады. Ислам бауырластығы оларды бір-бірімен байланыстырады. Осылайша Алла Тағала кейінгі келгендерге деген мейірімін білдіріп, оларды алғашқылардың қатарына қосты.

Содан кейін Алла Тағала мирастық құқықтарға қатысты үкім береді: жақын туыстар бір-біріне мұрагерлік жағынан басқалардан артық. Бұл — Алланың кітабындағы, яғни Оның үкіміндегі заң. Исламның алғашқы кезеңінде мұрагерлік иман мен һижрат байланысына негізделген еді, ал бұл аят сол үкімді өзгертіп, мұрагерлікті туысқандық байланысқа қайтарды. Шынында, Алла әрбір нәрсені толық біледі — Оған ешнәрсе жасырын емес. Ол құлдарының игілігіне не сәйкес келетінін біліп, соған сай шариғат үкімдерін белгілейді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам дінінде барлық мұсылмандар — бір бауырлас, бір дене сияқты. Кейіннен келген мұсылман да алғашқылармен бірдей құқыққа ие.
• Ислам бауырластығы тек сөзде ғана емес, нақты құқықтар мен міндеттерде көрініс табады.
• Туысқандық байланыстарды сақтау — Алланың үкімі бойынша маңызды парыз. Жақын туыстар бір-біріне мұрагерлікте басқалардан артық.
• Алла Тағала әрбір нәрсені толық біледі, сондықтан Оның үкімдері — пенделерінің игілігі үшін ең дана шешім.
• Ислам шариғаты — уақыт өте келе даналықпен жетілдіріліп, адамдардың нақты жағдайына сай үкімдер белгілейтін икемді әрі әділ жүйе.