انفال سۈرىسى — ئايەت 75

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «أُولُو الْأَرْحَامِ»: قانداشلىق ئالاقىسى بار كىشىلەر، يەنى تۇغقانلار.
• «أَوْلَى بِبَعْضٍ»: بىر-بىرىگە ئەڭ لايىق، يەنى مىراس ئېلىشتا بىر-بىرىگە ئەۋزەل.
• «فِي كِتَابِ اللَّهِ»: ئاللاھنىڭ ھۆكمىدە، يەنى ئاللاھ بەلگىلىگەن قانۇن بويىچە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئىمان ۋە ھىجرەت ۋە جىھادنىڭ قىممىتىنى، شۇنداقلا ئىسلام جەمئىيىتىدىكى قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتىنىڭ ئاساسىنى بايان قىلىدۇ.

ئىلگىرىكى مۇھاجىرلار ۋە ئەنسارلاردىن كېيىن ئىمان ئېيتقان، كۇفرى دىيارىدىن ئىسلام دىيارىغا ھىجرەت قىلغان ۋە سىلەر بىلەن بىرلىكتە ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلغان كىشىلەر — ئەنە شۇلارمۇ سىلەردىن، يەنى سىلەرگە ئوخشاش مۇئمىنلەردۇر. ئۇلارغا سىلەرگە بېرىلگەن ھوقۇقلارنىڭ ھەممىسى بار، سىلەرگە يۈكلەنگەن مەسئۇلىيەتلەرنىڭ ھەممىسى ئۇلارغا ھەم يۈكلىنىدۇ. ئىسلام بىر قېرىنداشلىق دىنىدۇر، ھەر قانداق زاماندا ۋە مەكاندا ئىمان ئېيتقان كىشى بۇ قېرىنداشلىق ئائىلىسىنىڭ ئەزاسىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا مىراس مەسىلىسىگە ئېنىقلىق بېرىدۇ: قانداشلىق ئالاقىسى بار كىشىلەر ئاللاھنىڭ ھۆكمىدە بىر-بىرىگە مىراس ئېلىشتا ئەۋزەلدۇر. بۇ ھۆكۈم ئىسلامنىڭ ئەۋۋەلگى مەزگىلىدە مەۋجۇت بولغان ئىمان ۋە ھىجرەت ئاساسىدىكى مىراس ئېلىش ئۇسۇلىنى بىكار قىلىدۇ. يەنى ئەمدى مىراس پەقەت قانداشلىق ئالاقىسى ئاساسىدا تەقسىم قىلىنىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ دانالىقى ۋە ئادالەتلىك ھۆكمىدۇر.

ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر. ئۇ بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتىنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ ۋە شۇڭا ئۇلار ئۈچۈن ئەڭ مۇۋاپىق ھۆكۈملەرنى چىقىرىدۇ. مىراسنى قانداشلىق ئاساسىدا تەقسىملەش ئىنسانلارنىڭ تەبىئىي ئالاقىلىرىنى مۇستەھكەملەيدۇ ۋە جەمئىيەتتە ئادالەتنى تەمىنلەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىسلام جەمئىيىتى بىر بەدەندۇر، ھەر قانداق ۋاقىتتا ئىمان ئېيتقان كىشى بۇ بەدەننىڭ ئەزاسى بولىدۇ. شۇنداقلا ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرى ئىنسانلارنىڭ ئەڭ ياخشى مەنپەئەتى ئۈچۈندۇر. كېلىڭلار، ئاللاھنىڭ بۇ دانا ھۆكۈملىرىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلايلى ۋە ئىسلام قېرىنداشلىقىنى مۇستەھكەملەيلى.